Α' μέρους του αφιερώματος : Ο Γκράμσι ως θεωρητικός της ηγεμονίας

Aναδημοσίευση του  5ου τεύχος των Τετραδίων Μαρξισμού! Περισσότερα δείτε εδώ : https://tetradia-marxismou.gr/%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B5%CF%81%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%B1-%CE%BF-%CE%B3%CE%BA%CF%81%CE%AC%CE%BC%CF%83%CE%B9-%CF%89%CF%82/

Η σχέση επανάστασης και μεταρρύθμισης στην εποχή μας

Με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από το θάνατο του Αντόνιο Γκράμσι, ενός από τους κορυφαίους μαρξιστές διανοητές και επαναστάτες του 20ού αιώνα, τα Τετράδια Μαρξισμού στρέφουν την ερευνητική αναζήτησή τους στον θεωρητικό και, σε τελική ανάλυση, πολιτικό ορίζοντα που εκείνος φώτισε και διεύρυνε, αφιερώνοντας όχι μόνο το έργο του, αλλά και την ίδια τη ζωή του στην υπόθεση της κομμουνιστικής απελευθέρωσης.

γράφει ο Αλέξανδρος Χρύσης Καθηγητής φιλοσοφίας Πάντειο Πανεπιστήμιο

Δεν είχε, πράγματι, άδικο ο Άγγελος Ελεφάντης -και δεν είναι ασφαλώς ο μόνος- όταν, στην επέτειο των 70 χρόνων από το θάνατο του Ιταλού κομμουνιστή ηγέτη, εκτιμούσε, αναφερόμενος στην «επέτειο μιας απουσίας», ότι «το έργο του Γκράμσι, ώς τις αρχές της δεκαετίας του 1970, έμεινε άγνωστο στον τόπο μας. Το ελληνικό αριστερό κίνημα, σε όλες του τις πολιτικοϊδεολογικές αποχρώσεις, στάθηκε χώρος άξενος γι’ αυτή τη σκέψη που προσπάθησε να θεωρητικοποιήσει την πολυπλοκότητα της επαναστατικής διαδικασίας στις σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες». Άλλωστε, και το εκδοτικό οδοιπορικό του γκραμσιανού έργου στη χώρα μας ενισχύει μια τέτοια εκτίμηση. Όπως βεβαιώνει και ο Λουκάς Αξελός – που με τις εκδόσεις «Στοχαστής» συνέβαλε αποφασιστικά σε μια πρώτη γνωριμία μας, στην ελληνική γλώσσα, με σημαντικές σελίδες των Τετραδίων της Φυλακής– «παρ’ όλη τη φήμη που τον συνόδευε στην πατρίδα του, αλλά και σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, ελάχιστα πράγματα ήταν γνωστά από το έργο, αλλά και τη ζωή και τη δράση του ίδιου του Γκράμσι στην προδικτατορική Ελλάδα».

Φαινομενικά τουλάχιστον παράδοξο, αλλά αληθινό: είναι στην περίοδο της δικτατορίας, που αρχίζει να αναπτύσσεται μεταφραστική δραστηριότητα με αντικείμενο τα έργα του Γκράμσι. Ο Θάνος Παπαδόπουλος, εξόριστος αρχικά, μεταφράζει τους Διανοουμένους, που θα εκδοθούν τον Ιούλιο του 1972 από τον «Στοχαστή». Ο Κώστας Φιλίνης, φυλακισμένος, μεταφράζει τις Σημειώσεις στον Μακιαβέλι, που θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις «Ηριδανός», λίγο μετά την πτώση της χούντας, ενώ ο Θανάσης Αθανασίου, επίσης φυλακισμένος, μεταφράζει το Παρελθόν και παρόν, που θα εκδοθεί και αυτό από τον «Στοχαστή». Παράλειψη θα ήταν, εξάλλου, να μην αναφερθεί ότι, επίσης στην περίοδο της δικτατορίας, κυκλοφορεί, σε μετάφραση της Φούλας Χατζιδάκη και του Δημήτρη Ραυτόπουλου, ένα μέρος από τα γκραμσιανά Γράμματα από τη φυλακή από τις εκδόσεις «Ηριδανός», ενώ ο Τίτος Μυλωνόπουλος μεταφράζει τον Ιστορικό υλισμό, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις «οδυσσέας».3 Εύλογα, λοιπόν, σχολιάζει ο Αξελός: «Πραγματικά, από μια τραγική ειρωνεία της τύχης η πλειοψηφία των Ελλήνων μεταφραστών μετέφρασε τα Τετράδια της Φυλακής στις φυλακές και στις εξορίες»!4

Δεν είναι, ωστόσο, αυτή, η μόνη τραγική ειρωνεία, που συνδέει το έργο του Γκράμσι με την ελληνική πολιτική ζωή και τη δράση της ελληνικής Αριστεράς, στις επιμέρους εκδοχές της. Θα περίμενε κανείς, και με δεδομένη τη μεταφραστική κινητικότητα, που απέδιδε ήδη καρπούς μεσούσης της δικτατορίας, ότι στα χρόνια της μεταπολιτευτικής Άνοιξης (; ) η γκραμσιανή σκέψη θα γονιμοποιούσε ιδεολογικά το κομμουνιστικό κίνημα. Και όμως, μια τέτοια γονιμοποίηση δεν συνέβη. Η ελληνική Αριστερά δεν συναντήθηκε ουσιαστικά με τη σκέψη του Γκράμσι.

Αναμφίβολα, ο χώρος που ηγεμονευόταν από το ΚΚΕ αρνήθηκε οποιαδήποτε επικοινωνία και όσμωση με το γκραμσιανό έργο· αλλά και εκείνος της λεγόμενης «ανανεωτικής Αριστεράς», κάτω από την επιρροή μιας δεξιάς ευρωκομμουνιστικής ανάγνωσης της γκραμσιανής θεωρίας της ηγεμονίας, με δεδομένη, από αντίθετη βεβαίως πολιτική κατεύθυνση, και την όχι ασήμαντη ιδεολογική επίδραση της, εν πολλοίς, αντι-γκραμσιανής αλτουσεριανής φιλοσοφίας -ιδιαίτερα στο κίνημα της σπουδάζουσας νεολαίας- αλλοιώνει, όταν δεν αγνοεί, τον επαναστατικό πυρήνα της σκέψης του Γκράμσι. Τούτων δοθέντων, δεν απέχει της πραγματικότητας η θέση ότι ο επαναστάτης Γκράμσι, ο μαρξιστής θεωρητικός της ηγεμονίας, ο κομμουνιστής Γκράμσι, που σχεδιάζει μια μαρξιστική θεωρία της σοσιαλιστικής μετάβασης στο έδαφος της Δύσης, ο Γκράμσι ως στρατηγικός νους της διαλεκτικής συνάφειας πολέμου θέσεων και πολέμου ελιγμών, ο διεθνιστής και Ιταλός, ταυτόχρονα, Γκράμσι, που συγκρούεται με το αστικό κράτος και μάχεται για τη συντριβή του και την οργάνωση μιας σοσιαλιστικής δημοκρατίας, δεν βρίσκει «ευήκοα ώτα» όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, αν εξαιρέσουμε μεμονωμένες, φωτεινές οπωσδήποτε περιπτώσεις συστηματικών μελετητών του έργου του. Αρκεί μια επισκόπηση στην πολιτική αξιοποίηση που επιφύλαξε στο έργο του το ίδιο του το κόμμα, το PCI, για να τεκμηριωθεί και ιστορικά του λόγου το αληθές.

Σε πείσμα αυτής της αγνόησης ή, έστω της υποτίμησης, του θεωρητικού και, σε τελική ανάλυση, πολιτικού θησαυρού των Τετραδίων της Φυλακής και του ευρύτερου γκραμσιανού έργου, ιδιαίτερα σε μια εποχή που ο διεθνής και ο εγχώριος καπιταλισμός ανεβάζουν ρυθμούς και στο επίπεδο της καταστολής της όποιας κινηματικής δράσης, αλλά και σε αυτό της ηγεμονικής/ιδεολογικής διάβρωσης και καθυπόταξης της συνείδησης των υποτελών τάξεων, στο οποίο τόση σημασία -υπερβάλλουσα για κάποιους- απέδωσε ο Γκράμσι, η Συντακτική Επιτροπή των Τετραδίων Μαρξισμού αποφάσισε και προχώρησε στην υλοποίηση αυτού του αφιερώματος στο γκραμσιανό έργο, με κέντρο αναφοράς τη θεωρία της ηγεμονίας του Ιταλού κομμουνιστή στοχαστή και επαναστάτη.

Η ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΠΑΧΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ

 Ήταν έγκλημα ! Ένα έγκλημα που έχει ονοματεπώνυμο που έχει διαγράψει  εδώ και χρόνια η πολιτική όλων των κυβερνήσεων διαχειριστών του συστήματος, υπηρετώντας τα συμφέροντα των αρπακτικών του ντόπιου και ξένου κεφαλαίου, με τις ευλογίες και τις παραινέσεις της ΕΕ.

Από τα χρόνια της Μεταπολίτευσης δεκαετίες πριν, από τις «προβληματικές» του ΠΑΣΟΚ, άρχισε σιγά σιγά να οικοδομείται το αφήγημα των ζημιογόνων δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών που έπρεπε να εξυγιανθούν να «σωθούν» να αλλάξουν χέρια όχι όμως εργατικά χέρια …δια της αποκρατικοποιήσεως  μάλιστα έγιναν και απεργιακοί αγώνες  για να σωθούν οι «προβληματικές» συμπαραστάτες οι εργατοπατέρες της ΓΣΕΕ και των Ομοσπονδιών …ο πατερναλιστικός συνδικαλισμός σε όλο του το μεγαλείο. Έτσι σιγά σιγά και μεθοδικά   φτάσαμε στην  συκοφάντησης των «τεμπέληδων» και «ακαμάτηδων» δημοσίων υπαλλήλων και στο «εσείς είστε το κράτος» του αείμνηστου Μητσοτάκη .

Η περίοδος των ιδιωτικοποιήσεων

Μετά ήρθαν οι κυβερνήσεις Μητσοτάκη (πατρός) και Σημίτη που αξιοποίησαν το διεθνές κλίμα μετά την κατάρρευση του σταλινισμού, επιχειρώντας πολύ συνειδητά και σχεδιασμένα την είσοδο σε μια νέα εποχή αυτή του ξεπουλήματος και της ιδιωτικοποίησης των πάντων.

Μια πρωτοφανής εκστρατεία ενάντια σε ότι είχε σχέση με το δημόσιο ξεκίνησε από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και κορυφώθηκε 10 χρόνια μετά. Το δημόσιο ταυτίστηκε, από το σύστημα και τα ΜΜΕ, με ρεμούλα, κακοδιαχείριση, συνδικαλιστικά υπερ-προνόμια κοκ. Αυτό δημιούργησε σύγχυση στη συνείδηση σημαντικής μερίδας του κόσμου, στρέφοντάς τον πολλές φορές ενάντια συνολικά στο «δημόσιο».

Σκαρφίστηκαν όλους τις πιθανούς και απίθανους τρόπους για να ιδιωτικοποιήσουν τα πάντα, βασικά με τη μέθοδο της σαλαμοποίησης, της μετοχοποίησης και του κατακερματισμού των δημόσιων επιχειρήσεων ώστε να περνάνε κομμάτι-κομμάτι στους ιδιώτες.

Σήμερα για παράδειγμα δεν έχουμε απλά ΔΕΗ αλλά ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΡΑΕ, κτλ, όπου οι ιδιώτες παίζουν κεντρικό ρόλο, με τα γνωστά αποτελέσματα.

Οι  νεοφιλελεύθεροι  σφυρίζουν αδιάφορα για το γεγονός ότι σήμερα τίποτα δεν ανήκει πραγματικά στο ελληνικό δημόσιο και δεν διοικείται από το ελληνικό κράτος. Ούτε καν η Τράπεζα της Ελλάδος ή το ΤΑΙΠΕΔ.

Τα τραίνα είναι ιταλικά, ο ΟΤΕ γερμανικός, τα λιμάνια κινέζικα και αμερικάνικα, τα αεροδρόμια γερμανικά κοκ.Και βέβαια στη ΔΕΗ και τον κλάδο της ενέργειας δεν υπάρχει κανένα «αόρατο χέρι της αγοράς» που ρυθμίζει τα πάντα, αλλά 4 μεγαλοεπιχειρηματίες (Λάτσης, Βαρδινογιάννης, Περιστέρης, Μυτιληναίος).

Και πως θα μπορούσε να είναι διαφορετικά αν αναλογιστούμε:

Την τεράστια εκτίναξη των τιμών σε σχέση με το παρελθόν.

Την ανάλγητη πολιτική των διακοπών παροχής ρεύματος, νερού ή την φραγή του τηλεφώνου σε εκατοντάδες χιλιάδες φτωχά νοικοκυριά,

Την έλλειψη υποδομών, την κακή συντήρηση  και την ανεπάρκεια των ιδιωτών παρόχων γενικά αλλά ειδικότερα σε περιόδους κακοκαιρίας, καυσώνων κτλ,

Τα διαρκή ατυχήματα και οι συχνές διακοπές,

Τα τεράστια μπόνους και αμοιβές των διορισμένων διευθυντικών στελεχών που αποτελούν πρόκληση. Το παράδειγμα του διευθύνοντος σύμβουλου της ΔΕΗ που έδινε μπόνους στον εαυτό του και έκτιζε βίλα 758 τ.μ. στη Τζιά τον καιρό που ζητούσε εξοντωτικές ρήτρες αναπροσαρμογής από χαμηλοσυνταξιούχους ή άνεργους, είναι απολύτως ενδεικτικό.

Πανελλαδική ποσοτική διαδικτυακή έρευνα, της Public Issue, 1998-2022 σε δείγμα 1.000 ατόμων, ηλικίας 17 ετών και άνω, τον Μάιο 2022. https://www.publicissue.gr/privatization2022/

Τα 2/3 των Ελλήνων πολιτών (66%) πιστεύουν ότι η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ δεν ωφέλησε, αλλά αντιθέτως έβλαψε τους καταναλωτές. Με εξαίρεση μια αρχική περίοδο (1998-2005), η πλειοψηφία της κοινής γνώμης στην Ελλάδα, ουδέποτε υποστήριξε την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ. Σήμερα, όμως, η ραγδαία αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος οδηγεί σε γενικευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια από αυτήν.

Η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, 74% (3 στους 4) διαφωνεί με το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης των εταιρειών ύδρευσης. Η κοινωνική αντίθεση στην προοπτική ιδιωτικοποίησης της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΔΑΘ αυξήθηκε κάθετα κατά τη διάρκεια της μνημονιακής περιόδου.  

Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι λεγόμενες μεταρρυθμίσεις και  ιδιωτικοποιήσεις  έγιναν  κεντρική πολιτική επιλογή όλων των κυβερνήσεων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ  ακόμα και κατά φαντασία αριστερού ΣΥΡΙΖΑ που εναλλάσσονταν στην εξουσία. Κερδοφόρες επιχειρήσεις και ολόκληροι τομείς της οικονομίας λεηλατήθηκαν και ξεπουλήθηκαν στο ντόπιο και ξένο κεφάλαιο, ενώ στο δημόσιο έμεναν μόνο χρέη, υποχρεώσεις και κόστος συντήρησης τα οποία φορτώνονταν στα γνωστά υποζύγια στις πλάτες του λαού.

Η πολιτική αυτή έφτασε στο απόγειό της στα χρόνια των μνημονίων, οπότε στους διαχειριστές της εξουσίας προστέθηκε και η κυβέρνηση Τσίπρα  όπου κατά απαίτηση των δανειστών απαιτούνταν  διαδικασίες fast track ακόμα και με κατευθείαν αναθέσεις σε μια νύχτα…παρακάμπτοντας ακόμα και το Ελληνικό κοινοβούλιο καμία διεύρυνση σε παραγωγικούς τομείς της χώρας . Η πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων ήταν αποτέλεσμα της βαθιάς κρίσης του συστήματος και της έκφρασής της σε μια εξαρτημένη χώρα όπως η δική μας. Κύρια το ευρωπαϊκό, αλλά και το αμερικάνικο κεφάλαιο εφόρμησαν στην κυριολεξία στη χώρα και επιδίωξαν δυο πράγματα: Το μεγαλύτερο δυνατό κέρδος, αλλά και τον έλεγχο στρατηγικών τομέων της οικονομίας για το γενικότερο –όχι μόνο οικονομικό- όφελός τους. Ο έλεγχος του πολιτικού προσωπικού της χώρας τους επέτρεπε να εξασφαλίζουν ευνοϊκή νομοθεσία, προνομιακές φορολογικές ρυθμίσεις ,απαλλαγές  και  βέβαια, τσάκισμα των δικαιωμάτων των εργαζόμενων. Όλα αυτά, οι ελληνικές κυβερνήσεις τα ονόμαζαν «δημιουργία ευνοϊκού επενδυτικού περιβάλλοντος» ,«ανάπτυξη» και πανηγύριζαν για κάθε νέα ληστρική σύμβαση που υπέγραφαν.

Πρώτες ύλες, υποδομές, εξοπλισμός, τεχνογνωσία εργαζόμενοι όλα θυσία στο βωμό του κέρδους . Η βασική αυτή εγκληματική στόχευση σαρώνει, μέχρι σήμερα, τόσο τον ιδιωτικό, όσο και τον δημόσιο τομέα. Τα οφέλη του υγιούς ανταγωνισμού και της αυτορρύθμισης της ελεύθερης αγοράς είναι κούφια λόγια που, ουσιαστικά, κρύβουν την ασυδοσία του κεφαλαίου να κάνει ό,τι θέλει ώστε να εξασφαλίσει το μέγιστο κέρδος με το μικρότερο κόστος

Πέρα από τα δικαιώματα των εργαζόμενων που καταργούνται ένα προς ένα, οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν κι ένα άλλο αποτέλεσμα: Οι μεγαλύτερες ιδιωτικοποιήσεις αφορούν τομείς βασικών υπηρεσιών και υποδομών, όπως ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές κ.α. Το μεγάλο κεφάλαιο κοιτάζει μόνο την τσέπη του μόνο το κέρδος . Έτσι, μια σειρά βασικά αγαθά, πέραν του ότι είναι πανάκριβα, προσφέρονται με όλο και χειρότερη ποιότητα, γιατί ποιότητα σημαίνει κόστος που κανένας, ούτε ιδιώτης, ούτε το δημόσιο, δεν θέλει να το αναλάβει.

Το έγκλημα στα Τέμπη ήταν η τρανή και τραγική απόδειξη πως αυτό το κόστος επίσης κανένας δεν ήθελε, ούτε θέλει να αναλάβει. Και όχι μόνο στους σιδηροδρόμους. Παντού. Σε κάθε τομέα που έχει παραδοθεί στα αδηφάγα αρπακτικά του κεφαλαίου, είτε έχει ιδιωτικοποιηθεί είτε όχι.

Αυτή η πολιτική έχει ονοματεπώνυμο είναι οι επιχειρηματικοί όμιλοι μέσα κι έξω από τη χώρα, που κερδοσκοπούν σε βάρος της ίδιας μας της ζωής. Είναι οι κυβερνήσεις που, όλες ανεξαιρέτως, εξυπηρέτησαν τα συμφέροντά τους με τον πιο αποφασιστικό τρόπο. Που τους παρέδωσαν τα φιλέτα της ελληνικής οικονομίας για ψίχουλα. Που νομοθέτησαν έτσι ώστε να διευκολύνονται οι επενδύσεις τους και ταυτόχρονα να μηδενίζονται οι υποχρεώσεις και οι ευθύνες τους. Που σκανδαλωδώς έδωσαν και σε αυτούς, αλλά και στους εαυτούς τους νομική ασυλία, ώστε να προστατεύονται ακόμα κι από τη δικιά τους αστική δικαιοσύνη

Την ίδια στιγμή, μετά τη σχεδόν 13ετή κρίση, η εργασία έχει υποστεί τα πάνδεινα: μειώσεις μισθών, κατάργηση συλλογικών συμβάσεων και αποδόμηση του εργατικού δικαίου, περιορισμό των μισθωτών που απολαμβάνουν συλλογική προστασία και κυρίως ανεργία, που ειδικά στους νέους έχουμε το θλιβερό προνόμιο να είμαστε οι πρωταθλητές στην Ευρώπη. Και που, φυσικά, κατάργησαν κάθε εργατικό δικαίωμα, πετσόκοψαν μισθούς και συντάξεις, έβγαλαν στην παρανομία τον συνδικαλισμό και τους εργατικούς αγώνες, εξόπλισαν απλόχερα τις δυνάμεις καταστολής για να μακελεύουν κάθε εργατική και λαϊκή διεκδίκηση

Αυτά τα νέα παιδιά που χάθηκαν στα Τέμπη, είναι τα παιδιά της κρίσης. Αρχικά δημοσιονομικής και μετέπειτα πανδημικής, ενεργειακής και τώρα της κρίσης κόστους ζωής.

Ένοχη όμως, για το έγκλημα είναι και η ΕΕ που πίεσαν και πιέζουν ασφυκτικά για την άμεση εφαρμογή αυτών των πολιτικών που από τη δεκαετία του ΄90 προώθησε την «απελευθέρωση της αγοράς», επιβάλλοντας τον κατακερματισμό των κρατικών εταιρειών και την εισβολή των μονοπωλίων (ιδιωτικών και κρατικών).

Είναι αυτοί που απαιτούσαν από μια εξαρτημένη αστική τάξη και το πολιτικό της προσωπικό να ευθυγραμμιστεί με τα συμφέροντά τους χωρίς καθυστερήσεις και δισταγμούς. Που κράτησαν και κρατούν τη χώρα σε συνθήκες πολλών δεκαετιών πριν, γιατί απλά έτσι τους συμφέρει. Αν η Κομισιόν ήθελε πραγματικά να λύσει το πρόβλημα της ασφάλειας των ελληνικών σιδηροδρόμων δεν θα απειλούσε με πρόστιμα αφήνοντας τα τρένα και τους επιβάτες κυριολεκτικά στην τύχη τους για χρόνια ολόκληρα.

Ένοχη είναι η κυβέρνηση της ΝΔ που είναι υπεύθυνη για το έγκλημα και η πολιτική όλων των κυβερνήσεων της ΕΕ και του κεφαλαίου, που στηρίζουν ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ και πρέπει να ΑΝΑΤΡΑΠΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΖΗΣΕΙ Ο ΛΑΟΣ.

Ένοχη είναι η πολιτική που προτάσσει το κέρδος και αδιαφορεί για την ανθρώπινη ζωή. Η πολιτική που απαξίωσε και λεηλάτησε τον ΟΣΕ αλλά και όλες τις δημόσιες υποδομές που αφορούν τις κοινωνικές ανάγκες.

Όλοι αυτοί οι πραγματικοί ένοχοι δεν περιμένουμε να κατονομαστούν στα πορίσματα των επιτροπών των εμπειρογνωμόνων και των εισαγγελέων. Δεν περιμένουμε το σύστημα να δικάσει τον ίδιο του τον εαυτό. Οι υπεύθυνοι ήδη κατονομάζονται στους δρόμους από τους χιλιάδες διαδηλωτές. Όσο για την τιμωρία τους, στην πραγματικότητα αυτή δεν μπορεί να είναι παρά η ανατροπή τους!Οι έννοιες κέρδος, ιδιωτική πρωτοβουλία, αγορά, κυβερνήσεις και κρατικός έλεγχος  γίνονται κακόφημες, συνώνυμες της εκμετάλλευσης, της κοροϊδίας και του θανάτου.

Η Ελλάδα της καταστολής, του Predator, των απίστευτων κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων, από την ενέργεια, δεν έχει λεφτά για τις ΜΕΘ και τη δημόσια υγεία, για την παιδεία και τους ανέργους, για ασφαλείς και ποιοτικές δημόσιες συγκοινωνίες και μεταφορές .Η Ελλάδα έχει τα πρωτεία ανάμεσα σε χώρες του ΝΑΤΟ σε ποσοστό του ΑΕΠ καταβάλλοντας ασύλληπτα ποσά για τους εξοπλισμούς σύγχρονων  οπλικών  συστημάτων  αδυνατεί όμως  να παρέχει ασφάλεια στου σιδηροδρόμους  και στα οδικά δίκτυα.

Για τίς εργαζόμενες και  εργαζόμενους όλης της χώρας η διερεύνηση σε βάθος και η απόδοση ευθυνών, καθώς και η λήψη μέτρων για να μη ξανά θρηνήσουμε ανθρώπινες ζωές, αποτελεί κεντρικό αίτημα της κοινωνίας και βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε αγωνιστικής κινητοποίησης. Η αδιαφάνεια, η συγκάλυψη, η μετάθεση ευθυνών και οι τυχόν καθυστερήσεις δε θα επιτρέψουμε να οδηγήσουν στη λήθη. Απαιτούμε να διερευνηθούν σε όλο το εύρος οι αιτίες του δυστυχήματος και να αποκαλυφθούν οι υπεύθυνοι. Οι κομματικές και εκλογικές σκοπιμότητες δε θα επιτρέψουμε να γίνουν αιτία εύκολων καταλογισμών και ανταλλαγής κατηγοριών.

Συνεπώς, είναι απαραίτητο οι δυνάμεις της ανατρεπτικής Αριστεράς και το εργατικό κίνημα να αξιοποιήσουν προβάλλοντας μαχητικά τα αιτήματα για σταμάτημα-ανατροπή των ιδιωτικοποιήσεων και για εθνικοποίηση/κοινωνικοποίηση των στρατηγικών τομέων της οικονομίας και των βασικών κοινωνικών αγαθών, όπως το νερό και η ενέργεια, να εξηγήσουν ότι πρέπει να λειτουργούν με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο σε σχέση με το «Δημόσιο» που γνωρίσαμε, δηλαδή με εργατικό-κοινωνικό έλεγχο και διαχείριση, στην υπηρεσία της κοινωνίας και όχι της παρασιτικής πλουτοκρατίας που λυμαίνεται τον τόπο.

Η εργατική τάξη έχει τη δύναμη να επιβάλλει το δίκιο της και να πάρει το τιμόνι στα χέρια της, να κατακτήσει τη ζωή που αξίζει και τον πλούτο που παράγει, γκρεμίζοντας το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα. Γιατί «μόνο ο λαός σώζει τον λαό».

 

 

 

Οι θανατηφόρες σιδηροδρομικές γραμμές της Ελλάδας

     Edessa train station (photo: Nikos Patsiouris

 Σταθμός Λιανοκλάδι, ένα πρωί στα μέσα Δεκεμβρίου 2013. Ο μηχανοδηγός μόλις άναψε τη μηχανή του τρένου Intercity 53 που μεταφέρει 120 επιβάτες και πρόκειται να ολοκληρώσει το υπόλοιπο δρομολόγιο από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα. Λίγο μετά τις 10.30 το τρένο περνά από τον σταθμό του Ασωπού, όπου αμέσως μετά αναμένεται να κάνει απότομη στροφή αριστερά πριν τη σιδηροδρομική γέφυρα της Παπαδιάς. Τότε, ο οδηγός βλέπει ξαφνικά δύο μεγάλα ζώα να στέκονται στις γραμμές λίγα μόλις μέτρα μπροστά του και προσπαθεί μάταια να ακινητοποιήσει το τρένο. Το τρένο συγκρούεται με ένα από τα ζώα, με αποτέλεσμα ένα από τα αυτοκίνητα να εκτροχιαστεί. Ως αποτέλεσμα, ένας επιβάτης και ο ίδιος ο οδηγός τραυματίζονται ελαφρά.

(Αναδημοσίευση από :https://www.europeandatajournalism.eu/News/Data-news/Greece-s-deadly-rail-tracks?fbclid=IwAR31m3itdRgBqt2POF6VU-ad1ovAMKMwnv-sFSyNP-280VSOePvcgovmKLo)

Αυτό το ατύχημα είναι μόνο ένα από τα εκατοντάδες που πλήττουν το ελληνικό σιδηροδρομικό σύστημα κάθε χρόνο. Δυστυχώς, δεν είναι όλοι αναίμακτες όπως αυτή. Παρά τη σποραδική κάλυψη των μέσων ενημέρωσης, ιδιαίτερα όταν σημειώνεται ένα μεγάλο ατύχημα όπως ο εκτροχιασμός κοντά στο χωριό Άδενδρο (περιφέρεια Θεσσαλονίκης) τον Μάιο του 2017 όπου τρία άτομα σκοτώθηκαν και έξι τραυματίστηκαν βαριά, δεν έχει γίνει ολοκληρωμένη εξέταση των ελληνικών σιδηροδρομικών ατυχημάτων.

Αυτό εγείρει πολλά ερωτήματα, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι η έρευνα που διεξήγαγε το MIIR σχετικά με τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά και ελληνικά δεδομένα δείχνει ότι τα σιδηροδρομικά ατυχήματα είναι εξαιρετικά συχνά στην Ελλάδα, οδηγώντας σε 137 θανάτους και 97 ανθρώπους να τραυματιστούν σοβαρά μεταξύ 2010 και 2018. Η Ελλάδα έχει σταθερά βρεθεί μεταξύ των πιο επικίνδυνων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τους σιδηροδρόμους.

Μια αιματηρή πρώτη

Το MIIR βασίστηκε σε δεδομένα από τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΡΑ) και τις εκθέσεις ασφαλείας της Ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (RAS), η οποία ανέπτυξε σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης σιδηροδρομικών γεγονότων σύμφωνα με τον Κανονισμό 1077/2012 της ΕΕ προκειμένου να εξάγει συμπεράσματα σχετικά με την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου. Αυτή η βάση δεδομένων χρησιμοποιείται για τη συλλογή δεδομένων από την ανάλυση που υποστηρίζεται από την Επιτροπή Έρευνας Συμβάντων και Ατυχημάτων του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) μετά από κάθε σιδηροδρομικό ατύχημα. Οι πληροφορίες που συλλέγονται θεωρούνται πλήρως έγκυρες και αξιόπιστες.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία (2018), η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των θανάτων από σιδηροδρομικά ατυχήματα σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που διένυσαν τα τρένα στη χώρα κατά τη διάρκεια του έτους. Αυτός θεωρείται αποτελεσματικός δείκτης ασφάλειας, καθώς δίνει μια αντιπροσωπευτική εικόνα των επιπέδων θνησιμότητας που επιτρέπει συγκρίσεις μεταξύ των χωρών. Οι αυτοκτονίες δεν περιλαμβάνονται, γιατί αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία.

Επιπλέον, η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των τραυματισμών που προκαλούνται από σιδηροδρομικά ατυχήματα σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που έχουν διανύσει τα τρένα το 2018.

Το 2018, ο αριθμός των θανάτων και των τραυματισμών έχει αυξηθεί σε ανησυχητικό βαθμό. Σύμφωνα με την τελευταία Ετήσια Έκθεση Ασφάλειας της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, αυτό οφείλεται κυρίως στους μετανάστες   , που «αποτελούν το κύριο πρόβλημα των ελληνικών σιδηροδρόμων» αφού «δεν γνωρίζουν τη γλώσσα, δεν καταλαβαίνουν τις προειδοποιητικές πινακίδες και επομένως δεν τηρούν τους κανόνες ασφαλείας» και, στην προσπάθειά τους να φτάσουν στα σύνορα, «κινούνται κατά μήκος σιδηροδρομικών γραμμών. ή να βρουν καταφύγιο σε σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις, κάτι που οδηγεί σε πολλά ατυχήματα».

Αν και το πρόβλημα είναι αναμφίβολα υπαρκτό και πρέπει να αντιμετωπιστεί, ειδικά επειδή ένα μεγάλο μέρος των σιδηροτροχιών του δικτύου παραμένει εκτεθειμένο, η ανάλυση δεδομένων δείχνει ότι η δήλωση ότι η μεταναστευτική ροή προς την Ελλάδα αποτελεί το κύριο σιδηροδρομικό ζήτημα είναι –τουλάχιστον– μια υπερβολικά απλουστευμένη ερμηνεία. του υπό εξέταση θέματος. Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις κορυφαίες θέσεις των ποσοστών κινδύνου, καταλαμβάνοντας για παράδειγμα τη δεύτερη θέση ως προς τους θανάτους ανά σιδηροδρομικό χιλιόμετρο το 2012 και παραμένοντας στις πρώτες θέσεις τα επόμενα χρόνια – όταν το μεταναστευτικό ρεύμα δεν ήταν τόσο υψηλό όσο σήμερα.

Το θέμα το θέσαμε με την πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) Ιωάννα Τσιαπαρίκου, η οποία υποστήριξε ότι «το 2018 ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων οφείλεται όντως στο μεταναστευτικό πρόβλημα, αφού 9 στους 17 θανάτους τυγχάνει να είναι μετανάστες. Αυτή είναι μια σημαντική μεταβλητή όσον αφορά τα ατυχήματα, αλλά όχι η κύρια». Σύμφωνα με αυτήν, «ο τεράστιος αριθμός ισόπεδων διασταυρώσεων είναι ίσως ο πιο κρίσιμος παράγοντας πίσω από τα σιδηροδρομικά ατυχήματα, ειδικά αν ληφθεί υπόψη το μήκος του δικτύου. Εδώ καταγράφονται οι περισσότεροι θάνατοι. όχι σε θανατηφόρα ατυχήματα που προκαλούνται από εκτροχιασμό ή συγκρούσεις τρένων».

Ισόπεδες διαβάσεις από ξύλο και χώμα

Οι ισόπεδες διαβάσεις είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των ελληνικών σιδηροδρόμων. Ο αριθμός τους είναι αρκετά υψηλός, γεγονός που τους καθιστά επαναλαμβανόμενο στοιχείο στις αναφορές ατυχημάτων. Το πρόβλημα είναι πιο έντονο στις αστικές περιοχές, καθώς οι κάτοικοι επεμβαίνουν αυθαίρετα και δημιουργούν αυτοσχέδιες διαβάσεις, σύμφωνα με την ειδική έκθεση «Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης Συμβάντων στο Εθνικό Σιδηροδρομικό Δίκτυο» της RAS (Νοέμβριος 2018). Το σημείο αυτό αποσπά ο οδηγός του ΟΣΕ και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Εργαζομένων στην Έλξη, Κώστας Γενιδουνιάς, ο οποίος πρότεινε ότι «υπάρχουν επικίνδυνες ισόπεδες διαβάσεις σε επαρχιακές περιοχές, όπου αγρότες, δήμαρχοι ή εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης ρίχνουν χώμα και το ισοπεδώνουν. δημιουργήστε μια ισόπεδη διάβαση στη μέση του πουθενά γιατί κάποιος πρέπει να περάσει από πάνω για να φτάσει στα χωράφια του».

Η τρίτη βρίσκεται ακριβώς πριν από την κοντινή γέφυρα Rosiniol, όπου οι ντόπιοι έχουν κόψει τα συρματοπλέγματα με καταστροφικά αποτελέσματα. Είναι απαράδεκτο να μην έχουν γίνει προσπάθειες αντικατάστασης αυτών των διασταυρώσεων με υπερυψωμένη διάβαση, σωστή διάβαση πεζών. Το θέσαμε αυτό το θέμα στον ΟΣΕ αλλά χωρίς μεγάλη τύχη – οι καφετέριες εξακολουθούν να κερδίζουν αυτή τη μάχη. Ως αποτέλεσμα, πολλοί πεζοί έχουν χάσει τη ζωή τους εδώ τα τελευταία χρόνια».

 

Απροστάτευτη διάβαση στην οδό Κωνσταντινουπόλεως στον Κεραμεικό/Γάζι. Φωτογραφία: MIIR

Σύμφωνα με τα στοιχεία από την ERA « Ασφάλεια Σιδηροδρόμων στην ΕΕ - Επισκόπηση Ασφάλειας 2017  », υπάρχουν 31 απροστάτευτες («παθητικές») ισόπεδες διαβάσεις ανά 100 km σιδηροδρόμου στην Ελλάδα, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 23. Όταν πρόκειται για διαβάσεις με ενεργό σύστημα προειδοποίησης, το οποίο θα μπορούσε να είναι είτε δωμάτιο φρουράς είτε ηλεκτρονικό φράγμα , οι αριθμοί αυτοί κινούνται στο 34 για την Ελλάδα και στο 26 για την Ε.Ε. Συνολικά, η Ελλάδα είχε 1.263 ισόπεδες διαβάσεις το 2018, εκ των οποίων το 45 τοις εκατό ήταν παθητικές. Η μικρή μείωση που φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα οφείλεται στο ότι δεν λαμβάνονται πλέον υπόψη οι ισόπεδες διαβάσεις που έχουν προσωρινά ανασταλεί.

Επιπλέον, η Ελλάδα έρχεται δεύτερη στην ΕΕ όσον αφορά τους σοβαρούς τραυματισμούς που προκλήθηκαν σε ισόπεδες διαβάσεις σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που διανύθηκαν.

Η Ελλάδα κατέχει επίσης το θλιβερό προβάδισμα στον αριθμό των νεκρών από σιδηροδρομικά δυστυχήματα που έχουν συμβεί σε ισόπεδες διαβάσεις σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που διανύουν τα τρένα μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Μεταξύ 2014 και 2018, 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε σιδηροδρομικά δυστυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις, ενώ 19 τραυματίστηκαν.

Μιλώντας εκ μέρους της ΡΑΣ, η πρόεδρός της, Ιωάννα Τσιαπαρίκου, εισηγήθηκε ότι είναι ανάγκη «να συσταθεί μια επιτροπή που θα εξορθολογήσει την ύπαρξη ισόπεδων διαβάσεων ώστε να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο αριθμός τους. Θα πρέπει επίσης να περιφράξουν τις σιδηροδρομικές γραμμές για να εμποδίσουν τους πεζούς να τις διασχίσουν. Για παράδειγμα, οι νέες γραμμές υψηλής ταχύτητας που δρομολογήθηκαν είναι περιφραγμένες χωρίς ισόπεδες διαβάσεις και επομένως αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην επίλυση αυτού του προβλήματος. Η εκπαίδευση του πληθυσμού να είναι προσεκτικός στις ισόπεδες διαβάσεις είναι ένα άλλο σημαντικό μέτρο πρόληψης και γι' αυτό έχουμε ήδη λάβει μέτρα. Με την άδεια του Υπουργείου Παιδείας και σε συνεργασία με τον ΟΣΕ, ξεκινήσαμε ένα πρόγραμμα που εκπαιδεύει μαθητές πρωτοβάθμιας και λυκείου σχετικά με την ασφάλεια όσον αφορά τις διελεύσεις. συστήματα ηλεκτροδότησης και σιδηροδρόμων. Περισσότερα από 10.000 παιδιά έχουν λάβει μέρος σε αυτό το πρόγραμμα».

Απευθυνθήκαμε στον Κωνσταντίνο Σπηλιόπουλο, νυν πρόεδρο του ΟΣΕ, για να ρωτήσουμε για πιο συγκεκριμένες πληροφορίες. Απάντησε ότι πιέζεται πολύ για τον χρόνο λόγω του υπερβολικού φόρτου εργασίας του και απέφυγε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο.

Ατυχήματα πεζών και εκτροχιασμοί

Ωστόσο, οι ισόπεδες διαβάσεις δεν είναι ο μόνος κίνδυνος στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Σύμφωνα με στοιχεία της RAS, η συχνότερη αιτία ατυχημάτων και θανάτων στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο είναι οι συγκρούσεις πεζών, φαινόμενο που έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τα ατυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις κατέχουν τη δεύτερη θέση, ενώ η τρίτη πιο συχνή αιτία είναι οι εκτροχιασμοί. Η κύρια αιτία εκτροχιασμού είναι η κακή κατάσταση των υποδομών καθώς και η κακή διαχείριση της κυκλοφορίας . Και τα δύο προέρχονται από τη μη λειτουργία του συστήματος σηματοδότησης και αυτοματοποίησης.

 

Αυτά τα ατυχήματα είχαν βαρύ τίμημα. Από το 2010 έως το 2018, σημειώθηκαν 137 θάνατοι και 97 σοβαροί τραυματισμοί σε σιδηροδρομικά συμβάντα στην Ελλάδα. Κάθε χρόνο από το 2010 έως το 2018, κατά μέσο όρο περισσότεροι από 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 11 τραυματίστηκαν σοβαρά.

Οι βαθύτερες αιτίες των ατυχημάτων

Ποιες είναι οι αιτίες ατυχημάτων που καθιστούν σταθερά την Ελλάδα μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ όσον αφορά τους θανάτους και τους τραυματισμούς στους σιδηροδρόμους; Μεταξύ 2015 και 2017, 13 ατυχήματα προκλήθηκαν από ζητήματα υποδομής όπως ράγες και διακόπτες, 7 από προβλήματα τροχαίου υλικού που επηρεάζουν τους τροχούς ή/και τα συστήματα πέδησης, 24 από προβλήματα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, 5 από φυσικά αίτια και σε 97 περιπτώσεις η αιτία ήταν «εσωτερικά», δηλαδή περιστατικά που αφορούν οδηγούς, πεζούς, βανδαλισμούς και άλλες κατηγορίες.

Η μη ολοκλήρωση βασικών εργασιών υποδομής επιδεινώνει την κατάσταση

Ο μοναδικός πάροχος επιβατικών και εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι η TrainOSE, η οποία ήταν κρατική μέχρι το 2017, όταν εξαγοράστηκε από την ιταλική σιδηροδρομική εταιρεία Ferrovie dello Stato Italiane (FSI) έναντι 45 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της, η TrainOSE μετέφερε συνολικά 15,6 εκατομμύρια επιβάτες το 2016, εκ των οποίων 10,1 εκατομμύρια έκαναν χρήση προαστιακών γραμμών και 5,5 εκατομμύρια εθνικού δικτύου. Έφεραν επίσης περίπου 1,1. εκατομμύρια τόνους φορτίου.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της TrainOSE Φίλιππος Τσαλίδης επεσήμανε ότι «η κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου αποτελεί ίσως τον βασικό περιορισμό όσον αφορά τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών που προσφέρει η TrainOSE. Και αυτό προκαλείται κυρίως από τη μη ολοκλήρωση βασικών έργων υποδομής, όπως το σύστημα τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης». Όσον αφορά τους εκτροχιασμούς, το 2017 η RAS υποστήριξε ότι η TrainOSE πρέπει να σταματήσει το φαινόμενο των τρένων που υπερβαίνουν τα όρια ταχύτητας. Όταν ρωτήσαμε τον Τσαλίδη για τις πρωτοβουλίες που παίρνει η TrainOSE για τη μείωση του αριθμού των ατυχημάτων, απάντησε ότι για την ιταλική εταιρεία «η ασφάλεια βρίσκεται στον πυρήνα των εργασιών της, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πρότυπα και τους κανονισμούς που ορίζουν οι αρμόδιοι φορείς».

Η κυκλοφορία των ελαφρών σιδηροδρομικών μεταφορών λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας

Δεδομένου ότι το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο δεν είναι ιδιαίτερα πυκνό, θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί πόσα ατυχήματα θα γίνονταν αν τα δρομολόγια των τρένων ήταν τόσο συχνά όσο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τον μηχανοδηγό Κ. Γενιδούνια, «υπάρχουν συνολικά 7 τρένα που ταξιδεύουν μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης, δηλαδή δεν υπάρχει συχνή κίνηση που θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο ατυχημάτων». Επισημαίνει ότι «το ένα τρένο αναχωρεί στις 5 το απόγευμα και το άλλο στις 7 το απόγευμα. Με άλλα λόγια, η κυκλοφορία είναι αρκετά ελαφριά και αυτό επιτρέπει λιγότερα ατυχήματα».

Αυτοί οι ισχυρισμοί υποστηρίζονται από δεδομένα. Όσον αφορά τα επιβάτη-χιλιόμετρα, τη μονάδα μέτρησης που αντιπροσωπεύει τη μεταφορά ενός επιβάτη πάνω από ένα χιλιόμετρο, η Ελλάδα κατέλαβε την 22η θέση στην ΕΕ το 2018. Συνολικά, τα επιβατικά χιλιόμετρα μειώθηκαν επίσης σταθερά από 1.930 εκατομμύρια το 2007 σε 1.104 εκατομμύρια το 2018. Αυτή η πτωτική κίνηση στη χρήση του ελληνικού σιδηροδρόμου αναδεικνύεται περαιτέρω από τον σωρευτικό αριθμό συρμοχιλιόμετρων, δηλαδή την απόσταση που διανύουν τα τρένα όλων των τύπων, η οποία μειώθηκε από 19.905 εκατομμύρια το 2007 σε 11.009 εκατομμύρια το 2018. Αξίζει να σημειωθεί ότι Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και την τελευταία έκθεση της ΡΑΣ, το συνολικό μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών που χρησιμοποιούνται το 2018 μειώθηκε κατά 264 χλμ. από το 1938, από 2.557 χλμ. το 1938, σε 2.293 χλμ. το 2018.

Εργαζόμενοι που εργάζονται πέρα ​​από τις δυνατότητές τους

Σε συμφωνία με τον συνάδελφο και πρόεδρο του Πανελλήνιου Συλλόγου Εργαζομένων Έλξης κ. Γενιδούνια φαίνεται να είναι ο Παναγιώτης Παρασκευόπουλος, κουφέτα στον σιδηροδρομικό σταθμό Δεκέλειας και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σιδηροδρόμων. Ισχυρίζεται ότι «η συντήρηση είναι εξίσου σημαντική με την πρόληψη ατυχημάτων, γιατί τα 15-17 εκατ. ευρώ που λαμβάνει ετησίως ο ΟΣΕ μόλις και μετά βίας επαρκούν για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης. Καθ' όλη τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης περιορίστηκε σε επιφανειακές επισκευές. Απαιτείται κατάλληλη χρηματοδότηση που θα επέτρεπε τη σωστή συντήρηση».

Ο Παρασκευόπουλος εστιάζει στις σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό των σιδηροδρόμων, που ουσιαστικά αυξάνει την πιθανότητα ανθρώπινου λάθους. «Τα λάθη στην τεχνολογία λειτουργίας», λέει, «μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε ατυχήματα. Είναι πάντα δυνατό. Τα μηχανήματα χαλάνε, κομμάτια εξοπλισμού χάνονται. Είμαστε άνθρωποι και επομένως επιρρεπείς σε λάθη. Δεν το λέω ως δικαιολογία, αλλά οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι αντιμετωπίζουν έντονη έλλειψη προσωπικού. Ως αποτέλεσμα, οι άνθρωποι, ιδιαίτερα οι οδηγοί, αναγκάζονται συχνά να εργάζονται πάρα πολλές ημέρες το μήνα και πολύ περισσότερες ώρες από ό,τι ορίζει η εργατική νομοθεσία. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, υπάρχει ένα χρονοδιάγραμμα για τις ώρες εργασίας που καλύπτει την περιοχή από τη Λιβαδειά (πόλη της κεντρικής Ελλάδας) έως τον Πειραιά και από το Κιάτο (στην Πελοπόννησο) έως το αεροδρόμιο της Αθήνας και το οποίο κανονικά θα απαιτούσε 75 πτήσεις για να λειτουργήσει σωστά. Αυτό θα προϋπέθετε διαλείμματα για ανάπαυση και ετήσιες άδειες. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν 47 υπάλληλοι, συμπεριλαμβανομένου και εμένα, που εργάζονται για να καλύψουν τον φόρτο εργασίας για 75. Οι διακοπές είναι σπάνιες. Και το 2012 ο αριθμός μας θα πέσει στους 27. Ακόμα κι αν χωριστούμε σε τρία κομμάτια ο καθένας, δεν υπάρχει περίπτωση να καλύψουμε όλες τις απαραίτητες απαιτήσεις χωρίς ενίσχυση».

Θάνατοι από ηλεκτροπληξία σε σταθμευμένα βαγόνια

Ο πολύ μεγάλος και σταθερός αριθμός των ανηλίκων θυμάτων είναι συγκλονιστικός. Προκαλούνται κυρίως από ηλεκτροπληξία από τις εναέριες γραμμές σε ακίνητα οχήματα εντός σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων. Εννέα ανήλικοι έχουν χάσει τη ζωή τους από το 2010. επτά μεταξύ 2014 και 2017, καθώς υπέστησαν ηλεκτροπληξία από τις γραμμές επαφής μετά από σκαρφάλωμα σε σταθμευμένα οχήματα που αφέθηκαν χωρίς επιτήρηση έξω από την καθορισμένη περιοχή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτοί οι θάνατοι ανηλίκων δεν έχουν συμπεριληφθεί στις ετήσιες εκθέσεις ασφαλείας της RAS, καθώς τα τρένα δεν κινούνταν και οι θάνατοι δεν θεωρούνται «σιδηροδρομικά ατυχήματα». Ο ΟΣΕ απάντησε, έστω και με καθυστέρηση, σε αυτά τα ατυχήματα που αναδεικνύουν την κακή οργάνωση των ελληνικών σιδηροδρόμων, τοποθετώντας προειδοποιητικές πινακίδες για υψηλή τάση στους σιδηροδρομικούς σταθμούς, ειδικά εκεί που υπήρχαν βαγόνια σταθμευμένα για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα κάτω από τις γραμμές επαφής, και εκτοξεύοντας σε συνεργασία με τη ΡΑΣ, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για σχολεία που στοχεύει στην πρόληψη σιδηροδρομικών ατυχημάτων (ειδικά στο νομό Λάρισας). Παράλληλα, η GAIOCE, η εταιρεία διαχείρισης ακινήτων για το σιδηροδρομικό δίκτυο και το τροχαίο υλικό του ΟΣΕ, προχώρησε στη σταδιακή μετακίνηση των βαγονιών αυτών σε ασφαλέστερες περιοχές.

Ωστόσο, το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί τόσο εύκολα, γιατί τις τελευταίες δεκαετίες ο ΟΣΕ έχει συσσωρεύσει τεράστιες ποσότητες λεγόμενου άχρηστου τροχαίου υλικού που πρέπει να «αποσυρθεί», αλλά έχει στοιβαχτεί σε διάφορες σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις σε όλη την Ελλάδα. Ρωτήσαμε εκπροσώπους της ΓΑΙΟΣΕ για τη φύλαξη του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και απάντησαν ότι «τα σταθμευμένα αυτοκίνητα προστατεύονται, καθώς περιβάλλονται από φράχτη κ.ο.κ. Αν κάποιος σκαρφαλώσει πάνω από αυτόν τον φράχτη, που συμβαίνει συχνά, μιλάμε για μια διαφορετική κατάσταση».

Ένα συνεχές πρόβλημα

Η Ελλάδα σημειώνει σταθερά πολύ χαμηλές βαθμολογίες στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων, μένοντας αρκετά πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα υψηλά ποσοστά τραυματισμών και θανάτων καθώς και ο απόλυτος αριθμός νεκρών και τραυματιών – παρά τα υπερβολικά χρηματικά ποσά που δαπανώνται για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων και το μικρό, διαρκώς συρρικνούμενο μέγεθος του δικτύου τους – δείχνουν ξεκάθαρα ότι αυτό δεν είναι προσωρινό, αλλά διαρθρωτικό ζήτημα. Αυτό απαιτεί αποφασιστικές και καινοτόμες παρεμβάσεις.

«Προχωράμε προς έναν εκσυγχρονισμό του δικτύου, που θα πρέπει να οδηγήσει σε αποτελεσματικές λύσεις», προτείνει η Τσιαπαρίκου. «Θα λυθούν ζητήματα υποδομής χάρη στις νέες σύγχρονες γραμμές στον άξονα Πάτρα-Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, που περιλαμβάνουν λιγότερες έως καθόλου διαβάσεις και την περίφραξη του μεγαλύτερου μέρους της γραμμής. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να επιταχύνουμε να αναλάβουν εργολάβους και να εφαρμόσουν πλήρως το σύγχρονο σύστημα σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας , το οποίο θα βελτιώσει τις συνθήκες ασφάλειας.Για να το θέσω απλά, όταν υπάρχει κεντρική διαχείριση, μπορεί κανείς να σταματήσει εξ αποστάσεως ένα τρένο ανά πάσα στιγμή και να αποτρέψει την υπερβολική ταχύτητα. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια πληθώρα προβλημάτων, κυρίως επειδή όλα γίνονται χειροκίνητα και δεν υπάρχουν αυτοματοποιημένα συστήματα».

Μέχρι να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα, ένα είναι σίγουρο: Έλληνες πολίτες, τουρίστες και μετανάστες θα συνεχίσουν να πληρώνουν από τη μύτη για ένα από τα πιο επικίνδυνα σιδηροδρομικά δίκτυα στην Ευρώπη.

Η επίθεση ξεκίνησε...

Όταν η Ελληνική Δικαιοσύνη θέλει και μπορεί τίποτα δεν την σταματάει και μάλιστα  σε χρόνο ρεκόρ και με συντριπτική πλειοψηφία ιδιαίτερα ότι αφορά τους πλειστηριασμούς τα κόκκινα δάνεια το σπίτι του φως του μεροκαματιάρη . Τα περιβόητα funds  οι διάφοροι servicers δηλ. οι εταιρείες διαχειρίσεων απαιτήσεων οι οποίες βέβαιά δεν φορολογούνται στην Ελλάδα πήραν το πράσινο φως  και η επίθεση ξεκινάει !!!

«Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί είναι σημαντικοί, όχι μόνο για να έχουμε καλές τράπεζες, αλλά και για αναπτυξιακούς και κοινωνικούς λόγους» δήλωνε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος τον Νοέμβριο του 2017.

Σήμερα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά η πρόκληση φόβου προκειμένου να δημιουργηθούν εστίες αντίδρασης αποτελεί ενδεχομένως το μοναδικό σχέδιο που διαθέτει σήμερα η Κουμουνδούρου. Όπως και η προσπάθεια να εμφανισθεί αποδυναμωμένη η κυβέρνηση. Η αξιωματική αντιπολίτευση  έχει σηκώσει bantiera rossa και έχει δώσει εντολή στα στελέχη να μετέχουν σε κάθε κινητοποίηση εναντίον της ακόμη και σε καταλήψεις των σχολείων αλλά και την διαδικτυακή ψηφοφορία για την ανάδειξη οργάνων αντιδρώντας μέχρι και στην απόφαση να γίνονται οι συνελεύσεις τους εκτός διδακτικών ωρών.

Οι ευθύνες των αστικών κυβερνήσεων είναι τεράστιες, τόσο των ΠΑΣΟΚ-ΝΔ όσο και του ΣΥΡΙΖΑ που το 2015 ψήφισε νόμο για την ίδρυση τέτοιων εταιρειών. Οι τράπεζες ξεφορτώθηκαν δια της διαγραφής «κόκκινα» και εξυπηρετούμενα δάνεια  στα funds, αυτά έβαλαν τους servicers να εισπράξουν τα οφειλόμενα ή να εκπλειστηριάσουν τα ακίνητα, και αυτοί με τη σειρά τους ίδρυσαν εταιρείες real estate για να «αξιοποιήσουν» τη λαϊκή περιουσία που έχουν αρπάξει (σπίτια, οικόπεδα κ.α.).

Με μια απόφαση - «ταφόπλακα» για την πρώτη κατοικία, ο Άρειος Πάγος έδωσε το σύνθημα για την τελική έφοδο ενάντια στην ιδιωτική περιουσία .Δικαιοσύνη, κυβέρνηση και κοράκια πιασμένοι χέρι- χέρι, για μια χώρα που βγαίνει και επίσημα πλέον στο σφυρί για να γίνει αποικία επωφελούμενων ξένων. Αυτή είναι η κατάσταση.

Κατά τα άλλα βγήκαμε από τα μνημόνια και έχει έρθει η ανάπτυξη. Απλά μερικά εκατομμύρια Ελλήνων θα την υποδεχθούν στο πεζοδρόμιο, όντας πεταμένοι έξω από τα σπίτια τους.

Πρόκειται για ένα έγκλημα που ξεκίνησε από το 2010 όπου όλα τα μνημονιακά κόμματα φρόντισαν  να ξεφορτωθούν όλες τις νομικές δικλείδες ασφαλείας που προστάτευαν την πρώτη κατοικία (όπως ο νόμος Κατσέλη), καταργώντας σταδιακά κάθε σχετικό μέτρο. Καθιερώθηκαν οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί για fast – track διαδικασίες και για να μην μπορεί καμία δράση αλληλεγγύης να παρεμβαίνει, και έπειτα έγιναν «ιδιώνυμο» οι κινητοποιήσεις κατά των πλειστηριασμών.

Για να φτάσουμε στο 2023 όπου μπορούν να δρουν εντελώς ανεξέλεγκτα τα funds στην διενέργεια πλειστηριασμών, χωρίς καν να έχουν υποχρέωση να διαπραγματευτούν κάποια πρόταση ρύθμισης από τον οφειλέτη. Τα πάντα στα μέτρα των τραπεζών, ώστε να προχωρήσουν στο τελικό στάδιο για την βίαιη πτώχευση του ελληνικού λαού. Δεκατρία χρόνια προεργασίας, οδήγησαν στην τελική έφοδο ενάντια στην λαϊκή στέγη. Ποτέ ξανά στα χρόνια της μεταπολίτευσης οι θεσμοί του κράτους δεν έγιναν τόσο απροκάλυπτα εχθρικοί προς τον ελληνικό λαό. Μόνο που ο λαός έχει πάντοτε τον τελευταίο λόγο, αρκεί να ενημερωθεί και να δράσει υπέρ των συμφερόντων του, πριν τον ξυπνήσει η εφιαλτική πραγματικότητα που έρχεται.

Σήμερα που ο κόσμος της εργασίας βρίσκεται σε απόγνωση δεχόμενος μια ανελέητη επίθεση με την ακρίβεια να έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, την ανεργία και την υποαπασχόληση να καλπάζει, να λείπει όλο και περισσότερο όχι μόνο το φαΐ αλλά ακόμη και το φάρμακο για την πιο απλή αρρώστια, η κυβέρνηση με επιδοματικές πολιτικές σαν “ασπιρίνες για τον καρκίνο”, φροντίζει μόνο για τα υπερκέρδη του κεφαλαίου, μέσα από τον πόλεμο και την ενεργειακή κρίση, όπως προηγούμενα από την υγειονομική και οικονομική. Ταυτόχρονα εντείνει τους πλειστηριασμούς της λαϊκής περιουσίας, αλλά και τις βίαιες εξώσεις από τα σπίτια τους, αδύναμων οικονομικά συμπολιτών μας.

Το εργατικό κίνημα, πρέπει να πρωτοστατήσει  στον αγώνα ενάντια στους πλειστηριασμούς και τις κατασχέσεις της λαϊκής κατοικίας και περιουσίας.

Για να μην περάσει κανένα σπίτι λαϊκής οικογένειας σε τράπεζες και funds.

Για θεσμοθέτηση ακατάσχετου πρώτης λαϊκής κατοικίας.

Για κατάργηση όλου του νομοθετικού πλαισίου απελευθέρωσης των πλειστηριασμών από το 2015 ως σήμερα.

Για κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, την ποινικοποίηση παρεμπόδισής τους και τις κατασχέσεις.

Για διαγραφή χρεών των λαϊκών νοικοκυριών προς τράπεζες, κράτος, ΔΕΚΟ

Για ανατροπή του πλαισίου της αντιλαϊκής πολιτικής με συνολική διαγραφή του δημόσιου χρέους, κατάργηση των μνημονίων και των εφαρμοστικών νόμων, εθνικοποίηση των τραπεζών και μεγάλων επιχειρήσεων με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο, έξοδος από το ευρώ και την ΕΕ.

Έμεινε το όνειρο ορφανό…

 
H Βάρκιζα στη συλλογική μνήμη της Αριστεράς αποτελεί  συνώνυμο της ήττας και της πανωλεθρίας. Στην πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία της Ελληνικής Εθνικής  Αντίστασης  το ΕΑΜ εκπροσώπησαν οι Γιώργης Σιάντος (Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ), Μήτσος Παρτσαλίδης (ΓΓ της ΚΕ του ΕΑΜ) και Ηλίας Τσιριμώκος (ΓΓ του κόμματος Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας. Την κυβέρνηση Πλαστήρα εκπροσώπησαν οι Ιωάννης Σοφιανόπουλος (υπουργός Εξωτερικών), Περικλής Ράλλης (υπουργός Εσωτερικών) και Ιωάννης Μακρόπουλος (υπουργός Γεωργίας).

"Αν ζήσει κανένας σας να θυμάται τα λόγια αυτά. Οι Εγγλέζοι θα σας σφάξουν όλους σαν αρνιά, εγώ στα χέρια τους δε θα πέσω, γιατί τα βουνά με ξέρουν. Με την πέτρα προσκέφαλο, την ψείρα συντροφιά, την κάπα σκέπασμα δε θα με ιδούνε ζωντανό στα χέρια τους. Αυτό θέλω να το θυμάστε αν κανένας σας ζήσει". 

Σοφά λόγια του Άρη Βελουχιώτη λίγο πριν από τα Δεκεμβριανά στην  σύσκεψη των καπεταναίων στη Λαμία στις 17 και  18 Νοέμβρη του 1944, η συνέχεια είναι γνωστή, η αυλαία του πρώτου μέρους της τραγωδίας έκλεισε στις 12 του Φλεβάρη του 1945, με την συμφωνία της Βάρκιζας.

«Η μόνη νικηφόρα επανάσταση που παρέδωσε την εξουσία .Κανένα ένοπλο κίνημα κάθε απόχρωσης, εθνικιστικό, δεξιό ή αριστερό, από το Σαλβαδόρ μέχρι το Κονγκό και από το Νεπάλ μέχρι την Ιρλανδία, ποτέ δεν δέχτηκε να αφοπλιστεί, χωρίς να έχει αποσπάσει γενική αμνηστία. θυμόμαστε λόγια του Μάο Τσε Τουνγκ.

Ένα χρόνο μετά τη συμφωνία κ' τον αφοπλισμό ,στις 12 Φλεβάρη 1946 δημοσιεύεται και κατατίθεται στον ΟΗΕ ο απολογισμός της κρατικής καταστολής. Νεκροί 1289 ,Τραυματίες 6671 ,Βασανισθέντες 31632,Συλληφθέντες 84931,Βιασμενες γυναίκες,Επιδρομές σε τυπογραφία 572,Καταδιωκομενοι δημοκρατικοί πολίτες πάνω από 100000....

Η κατάπτυστη και προδοτική συμφωνία της Βάρκιζας δεν μπορεί παρά να αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου μιας σειράς λαθών και ανεπαρκειών της ηγεσίας Σιάντου- Ιωαννίδη. Καζέρτα- Λίβανος- Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας- απομάκρυνση Σαράφη- Άρη είτε προέρχονταν από αναμονή είτε από φόβο αναμέτρησης απέναντι στο ρόλο που θα υπηρετούσε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός, δεν μπορούν να πιστωθούν σε καμία περίπτωση στην γραμμή της 3ης διεθνούς, δεν μπορούν να χτυπήσουν την Σοβιετική Ένωση, το πρώτο Σοσιαλιστικό Κράτος που αποτελούσε το κέντρο του διεθνούς επαναστατημένου υπό κρατική υπόσταση προλεταριάτου που σάλπιζε την αντεπίθεση απέναντι στο γερμανικό ναζισμό-ιμπεριαλισμό

Παραθέτουμε τα λόγια του   Γρηγόρη Φαράκου: «Οι διεθνείς συνθήκες ήταν σαφείς. Ήταν ολοφάνερη η απόφαση των Άγγλων να αντιμετωπίσουν ένοπλα την οποιαδήποτε αντίδραση. Η απόφαση λοιπόν για ένοπλη σύγκρουση ήταν το λιγότερο παράλογη. Όλα αυτά τα χρόνια το ΚΚΕ έχει αναθεματίσει σε όλους τους τόνους τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Η άποψή μου είναι ότι η Βάρκιζα ήταν μια συνέχεια και συνέπεια των προηγούμενων εξελίξεων. Και ήταν υποχρεωτική την ώρα που έγινε».

Οι αντιλήψεις αυτές νομιμοποιούν την καθυστέρηση εξαπόλυσης του ένοπλου ταξικού πολέμου σε συνθήκες συσχετισμού επιβολής της εργατικής λαϊκής εξουσίας, είναι οι ίδιες αντιλήψεις που βλέπουν ως λάθος την συγκρότηση του ΔΣΕ και την πάλη του για την κατάκτηση της λαϊκής εξουσίας, για την στερέωση της λαϊκοδημοκρατικής Ελλάδας απέναντι στον αστικό πολιτικό κόσμο και τους ξένους ιμπεριαλιστές πατρώνες τους.

Αρνητικοί συσχετισμοί ή λαθεμένη πολιτική γραμμή .

Όσο κυνισμό και αναλγησία διέθετε η αστική τάξη που επέλεξε να είναι το δεξί χέρι των κατακτητών  άλλο τόσο ήταν τυφλή και μεθυσμένη από τις αυταπάτες η ηγεσία της Αριστεράς.

Το ΚΚΕ από το 1934 (απόφαση της 6ης Ολομέλειας), είχε ενστερνιστεί τη «θεωρία των σταδίων». Με την γνωστή δικαιολογία ότι οι συνθήκες ποτέ δεν θα ωριμάσουν για σοσιαλιστική επανάσταση, αλλά μονάχα για μια «αστικοδημοκρατική αλλαγή», όπου η Αριστερά και η εργατική τάξη θα είναι  ‘’σύμμαχοι’’ με το δήθεν προοδευτικό και εθνικό κομμάτι της αστικής τάξης.

Ήταν αυτή η πολιτική που οδήγησε  στο Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα, την προσπάθεια δηλαδή συμμαχίας Βενιζελικούς με τα γνωστά αποτελέσματα τον καταπραϋντικό  ρόλο της ηγεσίας απέναντι στην εξεγερμένη εργατική τάξη της Θεσσαλονίκης τον Μάη του ’36 και την επικράτηση της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου.

Αλλά η πανωλεθρία της Βάρκιζας υπήρξε χωρίς προηγούμενο. Ένα ένοπλο επαναστατικό κίνημα, που έλεγχε το σύνολο σχεδόν της ελληνικής επικράτειας, παρέδωσε τα όπλα και διέλυσε τις μονάδες του. Οι δωσίλογοι των ταγμάτων ασφαλείας ξανάγιναν οι κυρίαρχοι των δρόμων και των γειτονιών. Και ακολούθησε η κάθοδος στον Άδη για τους ανθρώπους που οργάνωσαν την αντίσταση στους ναζί. Κανένα επαναστατικό κίνημα σε όλο τον κόσμο Ευρώπη Αμερική Αφρική δεν αποδέχτηκε τον συμβιβασμό και την ήττα χωρίς να αποσπάσει πρώτα γενική αμνηστία .Παγκόσμια Ελληνική πρωτοτυπία εδώ οι κάθε δωσίλογοι οι μπουραντάδες οι συνεργάτες των κατακτητών αυτοί που διέφυγαν στην Αλεξάνδρεια αναγνωρίσθηκαν από το Ελληνικό κράτος και πολλοί από αυτούς κάνανε και πολιτική καριέρα !!!

Οι αυταπάτες για τον ερχομό της λαϊκής εξουσίας μέσα από ειρηνικές διαδικασίες και κοινοβουλευτικό δρόμο γρήγορα θα εξανεμισθούν. Η Βάρκιζα αποτελεί ένα παράδειγμα προς αποφυγή για τις συμβιβασμένες δήθεν «αριστερές κυβερνήσεις» μη θέτοντας πραγματικό πρόγραμμα λαϊκής  εξουσίας.

Μία μέρα πριν υπογραφεί η ολέθρια συμφωνία ο Γιώργης Σιάντος, σε συνέντευξή του στους ξένους ανταποκριτές στις 12 Φλεβάρη 1945  έκανε την ακόλουθη δήλωση : «Εφόσον οι μεγάλοι σύμμαχοι αποφάσισαν πως η παρουσία του βρετανικού στρατού στην Ελλάδα είναι χρήσιμη, σημαίνει πως είναι. Πιστεύουμε πως η σύγκρουση ΕΛΑΣ και Βρετανών ήταν αποτέλεσμα μιας θλιβερής παρεξήγησης, η οποία ελπίζουμε θα ξεχαστεί».

Είναι πασιφανές χωρίς πολιτική ανεξαρτησία και συγκροτημένη πολιτική σκέψη  κανένα επαναστατικό κίνημα δεν μπορεί να σταθεί. Η πιο μεγάλη επαναστατική ευκαιρία που γεννήθηκε ποτέ στην Ελλάδα, συντρίφτηκε ασφαλώς όχι εξαιτίας των «αρνητικών συσχετισμών», αλλά επειδή η ηγεσία του κινήματος, δεν είχε κανένα σκοπό να δώσει τη μάχη. Για να πάρουμε νικηφόρα τη ρεβάνς στην επόμενη ευκαιρία, πρέπει να έχουμε σφυρηλατήσει μια άλλη επαναστατική αριστερά, χωρίς αυταπάτες με εμπιστοσύνη στον λαϊκό παράγοντα απέναντι για τις προθέσεις του ταξικού εχθρού.

Σφήνα ανατροπής της εργατικής τάξης ή εφησυχασμός .

 

Μέσα στο συνολικό πλαίσιο της συνεχιζόμενης πολιτικής κρίσης και αστάθειας και ακρίβειας στην ΕΕ, αυτές οι κινητοποιήσεις τρομάζουν το κατεστημένο, που προσπαθεί να περιορίσει κάθε μορφή διαμαρτυρίας. Οι απεργιακές κινητοποιήσεις που έχουν κατακλύσει χειμωνιάτικα  όλη την Ευρώπη και την Αμερική φανερώνουν  ότι μπαίνουμε σιγά σιγά σε μια νέα περίοδο όξυνσης της ταξικής πάλης στην οποία η εργατική τάξη επανέρχεται με άλλους όρους ταξικούς στο προσκήνιο. Πρόκειται για έναν αέρα ανανέωσης και ελευθερίας; Μία πραγματική σφήνα ανατροπής απέναντι σε ένα αντιλαϊκό ρατσιστικό σκηνικό; Για ένα απεργιακό κίνημα που θα ξεφουσκώσει ; Λίγο νωρίς για τέτοια συμπεράσματα ο καιρός θα δείξει.

Η κυβέρνηση των «Τόρηδων» στην Μεγάλη Βρετανία  έχοντας μεγάλη παράδοση από την εποχή της Θάτσερ στους αντεργατικούς νόμους  έχει προσπαθήσει να ανακόψει αυτό το απεργιακό ξεσηκωμό απειλώντας ακόμα και με επέμβαση του στρατού σε ρόλο απεργοσπαστών ‘η και ακόμα με την αύξηση των ποσοστών ασφαλείας σε κλάδους όπως οι  σιδηροδρομικών , υγειονομικών και εκπαιδευτικών   προκαλώντας μεγαλύτερη οργή και έντονο ξεσηκωμό .

Στον κλάδο της υγείας μετά την πετυχημένη απεργία της 15/2 νοσηλευτικό προσωπικό οδηγοί ασθενοφόρων βρίσκονται σε κυλιόμενες απεργίες .Το βρετανικό ΕΣΥ είναι το πρώτο από την δεκαετία του 80 που έθεσε τα θεμέλια  ιδιωτικοποίησης της υγείας του λαού  Η απεργία αυτή  ίσως από τις μεγαλύτερες τα τελευταία χρόνια  δεν δημιουργεί μόνο πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση αλλά και πολύ μεγάλη απώλεια εσόδων.

Στον κλάδο της εκπαίδευσης με τους πανεπιστημιακούς στην Αγγλία και τους καθηγητές στην Σκωτία συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις με κύρια αιτήματα  την αύξηση των μισθών παρόλο που η κυβέρνηση κήρυξε παράνομη την συνέχεια των απεργιών .

Στο μεταξύ, τα συνδικάτα περνούν στην αντεπίθεση και ετοιμάζονται να κινηθούν και νομικά εναντίον της κυβέρνησης για τους νέους αντιαπεργιακούς νόμους, όπως υποχρεωτική εργασία από το 20% του προσωπικού ασφαλείας  σε περίπτωση απεργίας σε υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως οι τομείς των Συγκοινωνιών, της Υγείας και της Εκπαίδευσης..

Το TUC (βρετανικό συνδικαλιστικό όργανο) κήρυξε τη 1η Φλεβάρη  24ωρή ημέρα δράσης στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Η κυβέρνηση προωθεί ένα νέο πακέτο αντιαπεργιακών νόμων. Ήδη η Βρετανία έχει την πιο σκληρή εργατική  νομοθεσία από την εποχή της Θάτσερ. Όμως  φαίνεται ότι τίποτα δεν μπορεί να συγκρατήσει  την τεράστια απεργιακή έκρηξή.

Οι νοσοκομειακοί δεν είναι οι μόνοι σε απεργίες κατεβαίνουν, ξανά, οι σιδηροδρομικοί, οι διδάσκοντες στα πανεπιστήμια, οι εργαζόμενοι σε -ιδιωτικές- εταιρείες λεωφορείων στο Λονδίνο, οι εκπαιδευτικοί στην Σκοτία, οι εργαζόμενοι στα Βρετανικά Ταχυδρομεία. Περίπου 100 χιλιάδες εργαζόμενοι/ες στις δημόσιες υπηρεσίες ετοιμάζονται για μια 24ωρη απεργία την 1 Φλεβάρη.

Τα συμπεράσματα από αυτούς τους αγώνες είναι ότι μετά από πολλά χρόνια έχουμε νίκες των εργαζομένων μέσα στην φωλιά του Θατσερισμού, ότι η κοινωνία μαζικά στέκεται αλληλέγγυα και δίπλα στους  αγώνες των εργαζομένων μέσα από διαδικασίες βάσης συσπειρώνουν το σύνολο σχεδόν των εργαζομένων υπερβαίνοντας παρατάξεις και σχήματα δίνοντας την μάχη με άξονα την αγωνιστική ταξική ενότητα και την μαζική αλληλεγγύη της κοινωνίας και της τάξης και νικούν.

Στην Γαλλία η μητέρα των απεργιακών μαχών ο ξεσηκωμός για το  συνταξιοδοτικό και τα όρια ηλικίας πρόκειται ίσως για την πιο βίαιη μεταρρύθμιση του της κυβέρνησης Μακρόν επιχειρώντας να αναδιαρθρώσει το εργασιακό καθεστώς για μία ακόμα φορά παρουσιάζοντας την μεταρρύθμιση αυτή ως κοινωνική δικαιοσύνη και έργο προόδου. Οι ηγεσίες των Γαλλικών  συνδικάτων (CFDT,CGT,CFTC κ.α. ) δηλώνουν αποφασισμένοι να εμποδίσουν την μεταρρύθμιση αυτή  καλώντας τον Γαλλικό λαό να είναι σε ετοιμότητα .

Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι συμμετείχαν  στις διαδηλώσεις στις 19 Γενάρη που πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη Γαλλία εναντίον της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος που προωθεί η κυβέρνηση. Η συμμετοχή στις απεργιακές κινητοποιήσεις και τις πορείες διαμαρτυρίας για το σχέδιο της κυβέρνησης να αυξήσει κατά δύο χρόνια στα 64 έτη το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, ήταν ιδιαίτερα μεγάλη ακόμα και για τα γαλλικά δεδομένα. Στην απεργία συμμετείχαν οι μηχανοδηγοί των τρένων, οι εκπαιδευτικοί, οι εργαζόμενοι στα διυλιστήρια, οι οδηγοί των λεωφορείων, οι δημόσιοι υπάλληλοι καθώς και σχεδόν το 45% του προσωπικού της εταιρείας ηλεκτροδότησης EDF.

Απεργίες και κινητοποιήσεις που τα καλοταϊσμένα ΜΜΕ των ολιγαρχών στην Ελλάδα επιμελώς αποκρύπτουν άλλωστε μέσω του προγράμματος «επιχειρηματικότητα 360» με ζεστό χρήμα από το ξεζούμισμα των εργαζομένων θα δώσουν την προπαγανδιστική τους προεκλογική τους μάχη στο πλευρό της κυβέρνησης .

Πρόκειται άραγε για επιστροφή της εργατικής τάξης στο προσκήνιο των αγώνων; Πρόκειται  άραγε για μια ελπιδοφόρα διαδικασία ;στην οποία η εργατική τάξη πιάνει ξανά το νήμα των μεγάλων ταξικών αγώνων και συγκρούσεων με το κεφάλαιο και τους πολιτικούς του εκπροσώπους που στην φάση αυτή της ταξικής πάλης έχει άλλα χαρακτηριστικά.

Καθήκον μας είναι να μελετήσουμε αυτές τις εμπειρίες και να μιλήσουμε επί της ουσίας για την ανασυγκρότηση του συνδικαλιστικού κινήματος υπερβαίνοντας τα γνωστά σχήματα που μας έχουν καθηλωμένους.

Οι απεργιακές κινητοποιήσεις που εκδηλώνονται στην Ευρώπη και στην Αμερική συγκεντρώνοντας αρκετές δυνάμεις στο εργατικό κίνημα φανερώνουν  ότι κάτω από την έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια την κρατική καταστολή την σκανδαλολογία εμφανίζονται δυνατότητες να φουντώσει η αμφισβήτηση της αστικής πολιτικής, η αμφισβήτηση της λογικής ότι η παραμονή στην ΕΕ και την Ευρωζώνη είναι μονόδρομος, να δυναμώσει η αντίσταση στην επίθεση του κεφαλαίου. Το εργατικό - λαϊκό κίνημα μπορεί και πρέπει, τόσο στην Ελλάδα όσο και σ' όλη την Ευρώπη, να οργανώσει την αντεπίθεσή του. Η κοινωνία μπορεί να ζήσει χωρίς τους καπιταλιστές, να βάλει σε κίνηση την παραγωγή, τις υπηρεσίες με άλλες κοινωνικές σχέσεις.

Μήπως είναι η εποχή  να δοκιμαστεί κάτι νέο μπουν οι βάσεις για το ξαναχτίσιμο των εργατικών οργανώσεων, προκειμένου να εκπροσωπούν και να παλεύουν πραγματικά για τους εργαζόμενους και την κοινωνία, να οργανωθεί η πραγματοποίηση  ενός πραγματικού αντικαπιταλιστικού προγράμματος ανοίγοντας δρόμους επαναστατικών ανατροπών και ρήξεων. Οι λαοί  μπορούν και πρέπει να βαδίσουν στο δρόμο της ανατροπής η ανάγκη να μαζικοποιηθούν και να συντονιστούν αυτές οι κινητοποιήσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, να διεκδικήσουν μαχητικά αιτήματα που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των εργαζόμενων, των ανέργων και των φτωχών, είναι επιτακτική.

Μπροστά στην τέταρτη οργανική κρίση του καπιταλισμού Γράφει ο Ηλίας Ιωακείμογλου

 

Αυτή είναι η τέταρτη μεγάλη διαρθρωτική κρίση του καπιταλισμού, και είναι διαφορετική από τις προηγούμενες. Είναι μια γενική κρίση χωρίς προηγούμενο: είναι γενική, διότι θίγει σχεδόν το σύνολο των επί μέρους βαθμίδων της οικονομίας και της κοινωνίας.

Κρίση οικονομική που είναι πλέον και κρίση κλιματική, γεωπολιτική, δημοσιονομική,

κρίση παραγωγικότητας, που χαρακτηρίζεται τώρα και από χαμηλούς ρυθμούς συσσώρευσης παραγωγικού κεφαλαίου, από υψηλό πληθωρισμό και επιβράδυνση των ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ, διέρχεται από ύφεση η οποία είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι θα είναι τόσο ρηχή όσο αναγγέλλουν οι επίσημες κυβερνητικές προβλέψεις (διότι αν η κυβέρνηση αναγγείλει βαθιά ύφεση, ενισχύει τις προϋποθέσεις για να πραγματοποιηθεί κιόλας, δημιουργεί, δηλαδή, δυσμενές κλίμα που επιτείνει την ύφεση, και παράγει έτσι μιαν αυτο-πραγματοποιούμενη προφητεία), επεκτείνεται στις αλυσίδες ανεφοδιασμού των επιχειρήσεων, διαπλέκεται με την ενεργειακή κρίση, που δεν είναι πρόσκαιρη ούτε οφείλεται απλά και μόνο στον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει βαθιές ρίζες και αλληλεπιδρά με την κλιματική κρίση.

Η γενική κρίση αγκαλιάζει και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το χρηματιστήριο, τις τράπεζες, και όλων των ειδών τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν. Προσθέστε σε αυτά και την «ποσοτική χαλάρωση» κατά την οποία οι κεντρικές τράπεζες διοχέτευσαν στην παγκόσμια οικονομία μια γιγαντιαίων διαστάσεων ποσότητα χρήματος που κυκλοφορεί τώρα στην αγορά και μετατρέπεται σε καύσιμο του πληθωρισμού, για τον έλεγχο του οποίου, το σύστημα μας σπρώχνει σε ύφεση, σε λιτότητα, ανεργία και σε νέα μεγάλη απαξίωση της εργασίας. Προσθέστε σε αυτά και τις υγειονομικές κρίσεις, των οποίων η πιθανότητα επανεμφάνισης δεν έχει μειωθεί ουσιαστικά διότι το σύστημα αδυνατεί, ούτε προτίθεται, να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Στην γενική κρίση του καπιταλισμού συμμετέχει και η κρίση πολιτικής ηγεμονίας, κρίση ηθικής και πολιτικής νομιμοποίησης του καθεστώτος, με την έννοια ότι οι κυβερνήσεις πλέον δεν είναι σε θέση να εκφωνήσουν σχέδιο εξόδου από την κρίση ώστε να αποσπάσουν τη συναίνεση του πληθυσμού. Για αυτό, για να αναπληρώσουν το κενό στρέφονται στον αυταρχισμό που εμφανίζεται με κυβερνήσεις συμμαχικές με την άκρα δεξιά, με την μετατροπή της αστυνομίας σε πολυάριθμο και εξοπλισμένο στρατό, με τις μυστικές υπηρεσίες που παρακολουθούν όλους τους αντιφρονούντες κ.λπ.

Πρόκειται για οργανική κρίση του καπιταλισμού, εννοώντας με αυτόν τον όρο ότι πρόκειται για κρίση που δεν μπορεί να λυθεί, εκτός εάν γίνουν αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του οικονομικού συστήματος, στον τρόπο με τον οποίο συνδυάζονται οι επιμέρους λειτουργίες του, εάν αλλάξουν θεσμοί, ο ρόλος του κράτους, τα όργανά του ή ο τρόπος με τον οποίο αυτά αρθρώνονται μεταξύ τους. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για περιοδική κρίση, παροδική, που αντιμετωπίζεται με αύξηση ή μείωση κάποιων μεγεθών (των επιτοκίων, των δημόσιων δαπανών κ.λπ.) για να επανέλθει η οικονομία στο κανονικό, ανοδικό μονοπάτι της.

Η σημερινή οργανική κρίση διακρίνεται από τις προηγούμενες τρεις, στις οποίες το σύστημα έδωσε λύση είτε με μια τεχνολογική επανάσταση (1895) είτε με ηγεμονικό πολιτικό σχέδιο (δεκαετία του 1930, Ρούσβελτ, κεϊνσιανισμός / δεκαετία του 1980, Θάτσερ, Ρήγκαν, νεοφιλελευθερισμός), κατά το ότι τώρα, κανένας δεν έχει ιδέα ποια είναι η έξοδος από την κρίση. Με άλλα λόγια, οι κυβερνήσεις δεν είναι πλέον σε θέση να παρουσιάσουν ένα σχέδιο εξόδου, όπως έγινε τις προηγούμενες φορές, ούτε υπάρχει τεχνολογική επανάσταση, όπως ισχυρίζονται πολλοί δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες. Κυκλοφορεί, βέβαια, η ιδέα ότι είμαστε στο μέσο μιας τεχνολογικής επανάστασης αλλά αυτό δεν επαληθεύεται από τα στατιστικά στοιχεία. Αν υπήρχε τέτοια επανάσταση θα έπρεπε να βλέπουμε την παραγωγικότητα να ανεβαίνει αλματωδώς. Υπάρχουν μεμονωμένοι τομείς, όπως η ιατρική και η επιστήμη των υλικών, όπου όντως υπάρχει μεγάλη τεχνολογική πρόοδος, πλην όμως δεν υπάρχει στο σύνολο της οικονομίας. Αυτό οδηγεί στην συνεχή επιβράδυνση της παραγωγικότητας της εργασίας σε όλες τις χώρες του αναπτυγμένου καπιταλισμού. Υπάρχουν ακόμα και χώρες στις οποίες όχι μόνο επιβραδύνεται αλλά μειώνεται η παραγωγικότητα, και η Ελλάδα είναι μία από αυτές.

Το πεδίο του κοινωνικού ανταγωνισμού που ανοίγεται μπροστά μας

Ο νεοφιλελευθερισμός δεν διαθέτει πλέον ηγεμονικό σχέδιο: ισχυριζόταν ότι «απελευθερώνει» τις αγορές για να ευνοήσει τα κέρδη των επιχειρήσεων, τα οποία στην συνέχεια θα διαχέονταν κατά κάποιο τρόπο στο σύνολο της οικονομίας (από τα πάνω προς τα κάτω). Ήταν ένα ηγεμονικό σχέδιο, με την έννοια ότι εμφάνιζε το ιδιοτελές συμφέρον των επιχειρήσεων ως συμφέρον ολόκληρης της κοινωνίας -όμως σε βάθος χρόνου. Αυτή η ετεροχρονισμένη υπόσχεση ήταν εύθραυστη εξαρχής, ακριβώς επειδή ήταν στον διηνεκές ετεροχρονισμένη, αλλά τώρα έχει προφανώς διαψευσθεί, και ο νεοφιλελευθερισμός είναι γυμνός, έχει κάνει τον κύκλο του – αν μη τι άλλο στην παρούσα, αμιγή, μορφή του.

Η δε σοσιαλδημοκρατία, αλλά και η σοσιαλδημοκρατική πολιτική από όποιον και αν ασκείται, δεν έχει πλέον καμία θέση στο σημερινό τοπίο των ταξικών ανταγωνισμών, διότι η υλική προϋπόθεσή της ήταν οι μακροχρόνιες και μεγάλες αυξήσεις της παραγωγικότητας της εργασίας που επέτρεπαν τον παράδοξο συνδυασμό να βελτιώνεται η αγοραστική δύναμη του μισθού και ταυτοχρόνως να πραγματοποιείται αναδιανομή της εργασίας σε βάρος των μισθωτών. Αυτή η δυνατότητα, η υλική βάση της σοσιαλδημοκρατίας, σήμερα δεν υπάρχει.

Γι’ αυτό και έχουμε έναν αχαλίνωτο πολεμικό καπιταλισμό, επιθετικό έναντι των εργαζόμενων τάξεων, διότι η μοναδική του διέξοδος είναι η εντατικοποίηση της εργασίας και η ελευθερία του κεφαλαίου να εκμεταλλεύεται την εργασία ασύδοτα και ανεξέλεγκτα. Είναι η κρίση του καπιταλισμού της σχετικής υπεραξίας στο υψηλότερο σημείο της -προς το παρόν. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει εκτός από την διαρκή αύξηση της απόλυτης υπεραξίας.

Επιπλέον, ο νεοφιλελευθερισμός δεν επιζητεί μόνο να είναι υψηλή η κερδοφορία, αλλά να είναι υψηλή και ταυτόχρονα αυξανόμενη. Εξάλλου, διαθέτει γι’ αυτό ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα το οποίο ελέγχει την επιχείρηση, την επιβραβεύει όταν αυξάνει τα κέρδη της από χρονιά σε χρονιά, αλλά και την τιμωρεί όταν μειώνονται.

Επομένως, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός είναι αναγκασμένος, πρώτον, να επιζητεί με φανατισμό την μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ, δηλαδή του μεριδίου με το οποίο εμείς καλούμαστε να ζήσουμε, και δεύτερον, να επιζητεί με φανατισμό να απορρυθμίζει την αγορά εργασίας, διότι από αυτό εξαρτάται η ικανότητά του να μειώνει το μερίδιο της εργασίας. Αν το καλοσκεφτείτε, έχουν περάσει σαράντα τρία χρόνια από την άνοδο της Θάτσερ στην κυβέρνηση, και έκτοτε συνεχίζουν αδιαλείπτως να απορρυθμίζουν την αγορά εργασίας, γεγονός που δείχνει πόσο πολύτιμη είναι αυτή η «απελευθέρωση» από τα δεσμά της μισθωτής εργασίας: μια απορρύθμιση χωρίς τέλος. Θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα εάν υπήρχε τεχνολογική επανάσταση. Επειδή όμως δεν υπάρχει άλλη διέξοδος, όλη τους η ένταση και όλος ο φανατισμός τους συγκεντρώνεται στην αγορά εργασίας και στην απαξίωση του εμπορεύματος που πωλούν οι μισθωτοί, δηλαδή των εργασιακών ικανοτήτων τους.

Αυτά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά το πεδίου του κοινωνικού ανταγωνισμού που ανοίγεται μπροστά μας.

Το πέρασμα από τον πληθωρισμό

Ο πληθωρισμός ήταν μια ευκαιρία και την άρπαξαν οι κυβερνήσεις. Είδαν ένα διψήφιο πληθωρισμό να αναπτύσσεται και άφησαν τις επιχειρήσεις να απολαμβάνουν ενός μεγάλου οφέλους, διότι με τον πληθωρισμό μειώνεται το κόστος εργασίας. Οι μισθωτοί έχουν μικρότερη αγοραστική δύναμη, κι αυτό μετατρέπεται σε αύξηση των κερδών (παρά την αύξηση των τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών που επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής). Εάν πάρουμε στα σοβαρά τις δηλώσεις κεντρικών τραπεζιτών, της Λαγκάρντ και των άλλων, υπάρχει μεν μεγάλη αποφασιστικότητα να ελεγχθεί ο πληθωρισμός ώστε να μην εξελιχθεί σε υπερ-πληθωρισμό που διαβρώνει την πίστη, την εμπιστοσύνη χωρίς την οποία δεν γίνεται εμπόριο, πλην όμως δεν είναι καθόλου σαφές ότι στο τέλος της διαδικασίας του αποπληθωρισμού θα επιστρέψουμε στον πολύ χαμηλό πληθωρισμό του 2% όπου βρισκόμασταν για πολλά χρόνια. Δεν θα υπάρξει επαναφορά ίσως επειδή, μετά από τόσα χρόνια χαμηλού πληθωρισμού, με τις τωρινές αυξήσεις των τιμών θυμήθηκαν πόσο εύκολα απαξιώνουν την εργασία. Είναι πολύ πιο εύκολο να την απαξιώσεις αφήνοντας την βρώμικη δουλειά στον πληθωρισμό, ενώ είναι δύσκολο να την απαξιώσεις με το τρόπο που συνέβη σ’ εμάς με την πολιτική των μνημονίων.

Επομένως, μετά από τον έλεγχο του υψηλού πληθωρισμού, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να συνεχιστεί η απαξίωση της εργασίας μέσω του πληθωρισμού, αυτήν την φορά όμως με ήπιο τρόπο, πολύ πιο ανεκτό από τους μισθωτούς, λίγο-λίγο, χρονιά με τη χρονιά. Μια τέτοια τακτική μπορεί να αποδώσει σε βάθος δεκαετίας μια πολύ αξιόλογη μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ της τάξης του 10%-15%, που θα έρθει να προστεθεί σε αυτήν που υφίστανται τώρα οι εργαζόμενες τάξεις και σε αυτήν που επέβαλαν τα μνημόνια. Αντίστοιχες θα είναι οι αυξήσεις των κερδών, εκτός εάν τους σταματήσουμε.

Συνοψίζοντας

Σαράντα τρία χρόνια μετά την Θάτσερ, πυκνώνουν οι ενδείξεις ότι ο νεοφιλελευθερισμός, τουλάχιστον στην σημερινή του μορφή, έχει ολοκληρώσει τον ιστορικό του κύκλο στις χώρες του αναπτυγμένου, ύστερου καπιταλισμού της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Ανέκαθεν ήταν δύσκολο για τον νεοφιλελευθερισμό να εμφανιστεί στους πολίτες ως οικονομικό σχέδιο που εξασφαλίζει την γενική ευημερία, τώρα όμως αυτό έχει καταστεί αδύνατο. Αντιθέτως, εμφανίζεται ως ένα σύστημα που προάγει τις εισοδηματικές ανισότητες, την φτώχεια και την υλική στέρηση για μεγάλες μερίδες του πληθυσμού, και την στασιμότητα ή υποχώρηση της υλικής ευημερίας για τις εργαζόμενες τάξεις στο μεγαλύτερο μέρος τους.

Κατά το παρελθόν, ο νεοφιλελευθερισμός μπορούσε να ισχυρίζεται ότι οι εισοδηματικές ανισότητες, οι χαμηλοί μισθοί, η υλική στέρηση απελευθέρωναν δημιουργικές δυνάμεις της οικονομίας που θα οδηγούσαν σε κατάσταση ευημερίας. Η υπόσχεση όμως αυτή δεν υλοποιήθηκε, και η πλάνη πως ο πλούτος που παραγόταν στην κορυφή της εισοδηματικής πυραμίδας θα διαχεόταν προς την βάση της, έχει διαψευσθεί παταγωδώς. Έτσι, ο νεοφιλελευθερισμός εμφανίζεται σήμερα όχι μόμο ως άδικο οικονομικό σύστημα αλλά και ως αναποτελεσματικό, διότι ευθύνεται για την παρούσα γενικευμένη οικονομική και κοινωνική κρίση.

Στις τρεις προηγούμενες κρίσεις του, ο καπιταλισμός μπορούσε να προτείνει είτε τεχνολογικές λύσεις είτε συνεκτικά πολιτικά σχέδια με τα οποία διεκδικούσε την πολιτική ηγεμονία, δηλαδή την εκπροσώπηση του γενικού συμφέροντος. Στην παρούσα ιστορική συγκυρία, όμως, η τεχνολογική πρόοδος παραμένει περιορισμένη σε ορισμένους μόνο κλάδους της οικονομίας, η παραγωγικότητα της εργασίας αυξάνεται με πολύ χαμηλούς και μειούμενους ρυθμούς και η δυνητική οικονομική μεγέθυνση (δηλαδή η μέγιστη ταχύτητα με την οποία μπορεί να αναπτύσσεται η οικονομία) μειώνεται. Ο μόνος τρόπος που έχει απομείνει στον καπιταλισμό για να αυξάνει την κερδοφορία είναι η απαξίωση της εργασίας, όχι μέσω αυξήσεων της παραγωγικότητας, αλλά με μειώσεις των ονομαστικών μισθών (όπως στη διάρκεια των μνημονιακών προγραμμάτων στην Ελλάδα και αλλού) και των πραγματικών μισθών (όπως στην παρούσα ιστορική στιγμή μέσω του πληθωρισμού). Για να μπορεί δε να χρησιμοποιεί αυτές τις μεθόδους απαξίωσης των εργασιακών ικανοτήτων των εργαζομένων είναι αναγκασμένος να επιδίδεται στην «απελευθέρωση» των αγορών εργασίας, που διαρκεί δεκαετίες και θα συνεχίζεται στο διηνεκές διότι ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός δεν αρκείται στην υψηλή κερδοφορία, θέλει να είναι και αυξανόμενη (και αυτό δεν είναι αναστρέψιμη επιλογή, είναι επιλογή χτισμένη στους κανόνες λειτουργίας του, είναι στην φύση του δηλαδή).

Μοιραία, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, εμφανίζεται σήμερα ως άδικος και συνάμα αναποτελεσματικός, και για αυτόν τον λόγο δεν δικαιούται να αρθρώνει λόγο περί γενικού συμφέροντος. Με το λεξιλόγιο της μαρξιστικής θεωρητικής παράδοσης, δεν μπορεί πλέον να ηγεμονεύει πολιτικά, και ο λόγος που ακόμα κυβερνάει είναι η απουσία συμπύκνωσης των συμφερόντων των υποτελών κοινωνικών τάξεων σε αντικαπιταλιστική πολιτική οργάνωση, σε πρόταση πολιτικής ηγεμονίας.

Οι μορφές πολιτικής οργάνωσης των υποτελών τάξεων

Σε μια τέτοια συγκυρία, ποια είναι άραγε η μορφή οργάνωσης που μπορεί να εκπροσωπεί τα συμφέροντα των υποτελών κοινωνικών τάξεων και να τα συμπυκνώνει σε πρόταση πολιτικής ηγεμονίας, να μετουσιώνει δηλαδή το ιδιαίτερο ταξικό συμφέρον τους σε γενικό συμφέρον;

Είναι προφανές ότι σε αυτά δεν μπορούν να ανταποκριθούν τα πολυσυλλεκτικά πλατιά κόμματα ή πολιτικές οργανώσεις με ασαφές περίγραμμα, χαλαρή οργάνωση, μεταρρυθμιστική λογική και αμυντικό όραμα, που είναι δομημένα με την αρχή της αστικής δημοκρατίας (όπου ο καθένας εκφράζεται ελεύθερα και στο τέλος κάνει ό,τι θέλει η ηγεσία, κορυφαίο παράδειγμα ο Σύριζα) και των οποίων το περιορισμένο βεληνεκές γνωρίζουμε σε πόσες αποτυχίες οδηγεί και πόσες απογοητεύσεις διασπείρει.

Ούτε μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της παρούσας ιστορικής στιγμής, τα κοινωνικά κινήματα, με τον περιστασιακό αντικαπιταλισμό τους, που λειτούργησαν επί δεκαετίες ως χαλαρωτικό υποκατάστατο των ταξικών αντιπαραθέσεων που δεν επιχειρήσαμε.

Χρειαζόμαστε ανταγωνιστικές, αντικαπιταλιστικές πολιτικές οργανώσεις, διότι μόνο αυτές μπορούν να σηκώσουν το βάρος μιας τέτοιας συγκυρίας. Δεν χρειαζόμαστε μια προοδευτική, δημοκρατική, μεταρρυθμιστική Αριστερά, αλλά οργάνωση (ή οργανώσεις) που αναφέρεται στον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της αστικής κοινωνίας και εν τέλει στον κομμουνισμό, και προς τούτο δεν πελαγοδρομεί στα νερά των νέων κριτικών θεωριών και των κοινωνικών κινημάτων αλλά ξαναπιάνει το σπασμένο νήμα της μαρξιστικής θεωρητικής παράδοσης και πολιτικής πρακτικής: Οργάνωση των οποίων τα μέλη δεν είναι χομπίστες αλλά μέλη γενναιόδωρα, που θέλουν επομένως να διαθέσουν τουλάχιστον ένα μέρος του ελεύθερου χρόνου τους και της ελεύθερης ενέργειάς τους στις πολιτικές μάχες μέσα σε συνθήκες ηθικής δέσμευσης, συνέπειας και αλληλεγγύης με τα άλλα μέλη της οργάνωσης, μιας οργάνωσης που καταλαβαίνει ότι ο κομμουνισμός δεν είναι μόνο ένα μελλοντικό στάδιο της κοινωνίας αλλά και ιστορική τάση υπαρκτή μέσα στα πράγματα εδώ και τώρα, που περιμένει να την αναδείξουμε και να την ενδυναμώσουμε.