Οι θανατηφόρες σιδηροδρομικές γραμμές της Ελλάδας

     Edessa train station (photo: Nikos Patsiouris

 Σταθμός Λιανοκλάδι, ένα πρωί στα μέσα Δεκεμβρίου 2013. Ο μηχανοδηγός μόλις άναψε τη μηχανή του τρένου Intercity 53 που μεταφέρει 120 επιβάτες και πρόκειται να ολοκληρώσει το υπόλοιπο δρομολόγιο από Θεσσαλονίκη προς Αθήνα. Λίγο μετά τις 10.30 το τρένο περνά από τον σταθμό του Ασωπού, όπου αμέσως μετά αναμένεται να κάνει απότομη στροφή αριστερά πριν τη σιδηροδρομική γέφυρα της Παπαδιάς. Τότε, ο οδηγός βλέπει ξαφνικά δύο μεγάλα ζώα να στέκονται στις γραμμές λίγα μόλις μέτρα μπροστά του και προσπαθεί μάταια να ακινητοποιήσει το τρένο. Το τρένο συγκρούεται με ένα από τα ζώα, με αποτέλεσμα ένα από τα αυτοκίνητα να εκτροχιαστεί. Ως αποτέλεσμα, ένας επιβάτης και ο ίδιος ο οδηγός τραυματίζονται ελαφρά.

(Αναδημοσίευση από :https://www.europeandatajournalism.eu/News/Data-news/Greece-s-deadly-rail-tracks?fbclid=IwAR31m3itdRgBqt2POF6VU-ad1ovAMKMwnv-sFSyNP-280VSOePvcgovmKLo)

Αυτό το ατύχημα είναι μόνο ένα από τα εκατοντάδες που πλήττουν το ελληνικό σιδηροδρομικό σύστημα κάθε χρόνο. Δυστυχώς, δεν είναι όλοι αναίμακτες όπως αυτή. Παρά τη σποραδική κάλυψη των μέσων ενημέρωσης, ιδιαίτερα όταν σημειώνεται ένα μεγάλο ατύχημα όπως ο εκτροχιασμός κοντά στο χωριό Άδενδρο (περιφέρεια Θεσσαλονίκης) τον Μάιο του 2017 όπου τρία άτομα σκοτώθηκαν και έξι τραυματίστηκαν βαριά, δεν έχει γίνει ολοκληρωμένη εξέταση των ελληνικών σιδηροδρομικών ατυχημάτων.

Αυτό εγείρει πολλά ερωτήματα, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι η έρευνα που διεξήγαγε το MIIR σχετικά με τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά και ελληνικά δεδομένα δείχνει ότι τα σιδηροδρομικά ατυχήματα είναι εξαιρετικά συχνά στην Ελλάδα, οδηγώντας σε 137 θανάτους και 97 ανθρώπους να τραυματιστούν σοβαρά μεταξύ 2010 και 2018. Η Ελλάδα έχει σταθερά βρεθεί μεταξύ των πιο επικίνδυνων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τους σιδηροδρόμους.

Μια αιματηρή πρώτη

Το MIIR βασίστηκε σε δεδομένα από τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΡΑ) και τις εκθέσεις ασφαλείας της Ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (RAS), η οποία ανέπτυξε σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης σιδηροδρομικών γεγονότων σύμφωνα με τον Κανονισμό 1077/2012 της ΕΕ προκειμένου να εξάγει συμπεράσματα σχετικά με την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου. Αυτή η βάση δεδομένων χρησιμοποιείται για τη συλλογή δεδομένων από την ανάλυση που υποστηρίζεται από την Επιτροπή Έρευνας Συμβάντων και Ατυχημάτων του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ) μετά από κάθε σιδηροδρομικό ατύχημα. Οι πληροφορίες που συλλέγονται θεωρούνται πλήρως έγκυρες και αξιόπιστες.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία (2018), η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των θανάτων από σιδηροδρομικά ατυχήματα σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που διένυσαν τα τρένα στη χώρα κατά τη διάρκεια του έτους. Αυτός θεωρείται αποτελεσματικός δείκτης ασφάλειας, καθώς δίνει μια αντιπροσωπευτική εικόνα των επιπέδων θνησιμότητας που επιτρέπει συγκρίσεις μεταξύ των χωρών. Οι αυτοκτονίες δεν περιλαμβάνονται, γιατί αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία.

Επιπλέον, η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των τραυματισμών που προκαλούνται από σιδηροδρομικά ατυχήματα σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που έχουν διανύσει τα τρένα το 2018.

Το 2018, ο αριθμός των θανάτων και των τραυματισμών έχει αυξηθεί σε ανησυχητικό βαθμό. Σύμφωνα με την τελευταία Ετήσια Έκθεση Ασφάλειας της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, αυτό οφείλεται κυρίως στους μετανάστες   , που «αποτελούν το κύριο πρόβλημα των ελληνικών σιδηροδρόμων» αφού «δεν γνωρίζουν τη γλώσσα, δεν καταλαβαίνουν τις προειδοποιητικές πινακίδες και επομένως δεν τηρούν τους κανόνες ασφαλείας» και, στην προσπάθειά τους να φτάσουν στα σύνορα, «κινούνται κατά μήκος σιδηροδρομικών γραμμών. ή να βρουν καταφύγιο σε σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις, κάτι που οδηγεί σε πολλά ατυχήματα».

Αν και το πρόβλημα είναι αναμφίβολα υπαρκτό και πρέπει να αντιμετωπιστεί, ειδικά επειδή ένα μεγάλο μέρος των σιδηροτροχιών του δικτύου παραμένει εκτεθειμένο, η ανάλυση δεδομένων δείχνει ότι η δήλωση ότι η μεταναστευτική ροή προς την Ελλάδα αποτελεί το κύριο σιδηροδρομικό ζήτημα είναι –τουλάχιστον– μια υπερβολικά απλουστευμένη ερμηνεία. του υπό εξέταση θέματος. Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις κορυφαίες θέσεις των ποσοστών κινδύνου, καταλαμβάνοντας για παράδειγμα τη δεύτερη θέση ως προς τους θανάτους ανά σιδηροδρομικό χιλιόμετρο το 2012 και παραμένοντας στις πρώτες θέσεις τα επόμενα χρόνια – όταν το μεταναστευτικό ρεύμα δεν ήταν τόσο υψηλό όσο σήμερα.

Το θέμα το θέσαμε με την πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) Ιωάννα Τσιαπαρίκου, η οποία υποστήριξε ότι «το 2018 ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων οφείλεται όντως στο μεταναστευτικό πρόβλημα, αφού 9 στους 17 θανάτους τυγχάνει να είναι μετανάστες. Αυτή είναι μια σημαντική μεταβλητή όσον αφορά τα ατυχήματα, αλλά όχι η κύρια». Σύμφωνα με αυτήν, «ο τεράστιος αριθμός ισόπεδων διασταυρώσεων είναι ίσως ο πιο κρίσιμος παράγοντας πίσω από τα σιδηροδρομικά ατυχήματα, ειδικά αν ληφθεί υπόψη το μήκος του δικτύου. Εδώ καταγράφονται οι περισσότεροι θάνατοι. όχι σε θανατηφόρα ατυχήματα που προκαλούνται από εκτροχιασμό ή συγκρούσεις τρένων».

Ισόπεδες διαβάσεις από ξύλο και χώμα

Οι ισόπεδες διαβάσεις είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των ελληνικών σιδηροδρόμων. Ο αριθμός τους είναι αρκετά υψηλός, γεγονός που τους καθιστά επαναλαμβανόμενο στοιχείο στις αναφορές ατυχημάτων. Το πρόβλημα είναι πιο έντονο στις αστικές περιοχές, καθώς οι κάτοικοι επεμβαίνουν αυθαίρετα και δημιουργούν αυτοσχέδιες διαβάσεις, σύμφωνα με την ειδική έκθεση «Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης Συμβάντων στο Εθνικό Σιδηροδρομικό Δίκτυο» της RAS (Νοέμβριος 2018). Το σημείο αυτό αποσπά ο οδηγός του ΟΣΕ και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Εργαζομένων στην Έλξη, Κώστας Γενιδουνιάς, ο οποίος πρότεινε ότι «υπάρχουν επικίνδυνες ισόπεδες διαβάσεις σε επαρχιακές περιοχές, όπου αγρότες, δήμαρχοι ή εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης ρίχνουν χώμα και το ισοπεδώνουν. δημιουργήστε μια ισόπεδη διάβαση στη μέση του πουθενά γιατί κάποιος πρέπει να περάσει από πάνω για να φτάσει στα χωράφια του».

Η τρίτη βρίσκεται ακριβώς πριν από την κοντινή γέφυρα Rosiniol, όπου οι ντόπιοι έχουν κόψει τα συρματοπλέγματα με καταστροφικά αποτελέσματα. Είναι απαράδεκτο να μην έχουν γίνει προσπάθειες αντικατάστασης αυτών των διασταυρώσεων με υπερυψωμένη διάβαση, σωστή διάβαση πεζών. Το θέσαμε αυτό το θέμα στον ΟΣΕ αλλά χωρίς μεγάλη τύχη – οι καφετέριες εξακολουθούν να κερδίζουν αυτή τη μάχη. Ως αποτέλεσμα, πολλοί πεζοί έχουν χάσει τη ζωή τους εδώ τα τελευταία χρόνια».

 

Απροστάτευτη διάβαση στην οδό Κωνσταντινουπόλεως στον Κεραμεικό/Γάζι. Φωτογραφία: MIIR

Σύμφωνα με τα στοιχεία από την ERA « Ασφάλεια Σιδηροδρόμων στην ΕΕ - Επισκόπηση Ασφάλειας 2017  », υπάρχουν 31 απροστάτευτες («παθητικές») ισόπεδες διαβάσεις ανά 100 km σιδηροδρόμου στην Ελλάδα, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 23. Όταν πρόκειται για διαβάσεις με ενεργό σύστημα προειδοποίησης, το οποίο θα μπορούσε να είναι είτε δωμάτιο φρουράς είτε ηλεκτρονικό φράγμα , οι αριθμοί αυτοί κινούνται στο 34 για την Ελλάδα και στο 26 για την Ε.Ε. Συνολικά, η Ελλάδα είχε 1.263 ισόπεδες διαβάσεις το 2018, εκ των οποίων το 45 τοις εκατό ήταν παθητικές. Η μικρή μείωση που φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα οφείλεται στο ότι δεν λαμβάνονται πλέον υπόψη οι ισόπεδες διαβάσεις που έχουν προσωρινά ανασταλεί.

Επιπλέον, η Ελλάδα έρχεται δεύτερη στην ΕΕ όσον αφορά τους σοβαρούς τραυματισμούς που προκλήθηκαν σε ισόπεδες διαβάσεις σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που διανύθηκαν.

Η Ελλάδα κατέχει επίσης το θλιβερό προβάδισμα στον αριθμό των νεκρών από σιδηροδρομικά δυστυχήματα που έχουν συμβεί σε ισόπεδες διαβάσεις σε αναλογία με τα χιλιόμετρα που διανύουν τα τρένα μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Μεταξύ 2014 και 2018, 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε σιδηροδρομικά δυστυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις, ενώ 19 τραυματίστηκαν.

Μιλώντας εκ μέρους της ΡΑΣ, η πρόεδρός της, Ιωάννα Τσιαπαρίκου, εισηγήθηκε ότι είναι ανάγκη «να συσταθεί μια επιτροπή που θα εξορθολογήσει την ύπαρξη ισόπεδων διαβάσεων ώστε να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο αριθμός τους. Θα πρέπει επίσης να περιφράξουν τις σιδηροδρομικές γραμμές για να εμποδίσουν τους πεζούς να τις διασχίσουν. Για παράδειγμα, οι νέες γραμμές υψηλής ταχύτητας που δρομολογήθηκαν είναι περιφραγμένες χωρίς ισόπεδες διαβάσεις και επομένως αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην επίλυση αυτού του προβλήματος. Η εκπαίδευση του πληθυσμού να είναι προσεκτικός στις ισόπεδες διαβάσεις είναι ένα άλλο σημαντικό μέτρο πρόληψης και γι' αυτό έχουμε ήδη λάβει μέτρα. Με την άδεια του Υπουργείου Παιδείας και σε συνεργασία με τον ΟΣΕ, ξεκινήσαμε ένα πρόγραμμα που εκπαιδεύει μαθητές πρωτοβάθμιας και λυκείου σχετικά με την ασφάλεια όσον αφορά τις διελεύσεις. συστήματα ηλεκτροδότησης και σιδηροδρόμων. Περισσότερα από 10.000 παιδιά έχουν λάβει μέρος σε αυτό το πρόγραμμα».

Απευθυνθήκαμε στον Κωνσταντίνο Σπηλιόπουλο, νυν πρόεδρο του ΟΣΕ, για να ρωτήσουμε για πιο συγκεκριμένες πληροφορίες. Απάντησε ότι πιέζεται πολύ για τον χρόνο λόγω του υπερβολικού φόρτου εργασίας του και απέφυγε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο.

Ατυχήματα πεζών και εκτροχιασμοί

Ωστόσο, οι ισόπεδες διαβάσεις δεν είναι ο μόνος κίνδυνος στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Σύμφωνα με στοιχεία της RAS, η συχνότερη αιτία ατυχημάτων και θανάτων στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο είναι οι συγκρούσεις πεζών, φαινόμενο που έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τα ατυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις κατέχουν τη δεύτερη θέση, ενώ η τρίτη πιο συχνή αιτία είναι οι εκτροχιασμοί. Η κύρια αιτία εκτροχιασμού είναι η κακή κατάσταση των υποδομών καθώς και η κακή διαχείριση της κυκλοφορίας . Και τα δύο προέρχονται από τη μη λειτουργία του συστήματος σηματοδότησης και αυτοματοποίησης.

 

Αυτά τα ατυχήματα είχαν βαρύ τίμημα. Από το 2010 έως το 2018, σημειώθηκαν 137 θάνατοι και 97 σοβαροί τραυματισμοί σε σιδηροδρομικά συμβάντα στην Ελλάδα. Κάθε χρόνο από το 2010 έως το 2018, κατά μέσο όρο περισσότεροι από 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 11 τραυματίστηκαν σοβαρά.

Οι βαθύτερες αιτίες των ατυχημάτων

Ποιες είναι οι αιτίες ατυχημάτων που καθιστούν σταθερά την Ελλάδα μία από τις πρώτες χώρες της ΕΕ όσον αφορά τους θανάτους και τους τραυματισμούς στους σιδηροδρόμους; Μεταξύ 2015 και 2017, 13 ατυχήματα προκλήθηκαν από ζητήματα υποδομής όπως ράγες και διακόπτες, 7 από προβλήματα τροχαίου υλικού που επηρεάζουν τους τροχούς ή/και τα συστήματα πέδησης, 24 από προβλήματα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, 5 από φυσικά αίτια και σε 97 περιπτώσεις η αιτία ήταν «εσωτερικά», δηλαδή περιστατικά που αφορούν οδηγούς, πεζούς, βανδαλισμούς και άλλες κατηγορίες.

Η μη ολοκλήρωση βασικών εργασιών υποδομής επιδεινώνει την κατάσταση

Ο μοναδικός πάροχος επιβατικών και εμπορευματικών σιδηροδρομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι η TrainOSE, η οποία ήταν κρατική μέχρι το 2017, όταν εξαγοράστηκε από την ιταλική σιδηροδρομική εταιρεία Ferrovie dello Stato Italiane (FSI) έναντι 45 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της, η TrainOSE μετέφερε συνολικά 15,6 εκατομμύρια επιβάτες το 2016, εκ των οποίων 10,1 εκατομμύρια έκαναν χρήση προαστιακών γραμμών και 5,5 εκατομμύρια εθνικού δικτύου. Έφεραν επίσης περίπου 1,1. εκατομμύρια τόνους φορτίου.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της TrainOSE Φίλιππος Τσαλίδης επεσήμανε ότι «η κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου αποτελεί ίσως τον βασικό περιορισμό όσον αφορά τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών που προσφέρει η TrainOSE. Και αυτό προκαλείται κυρίως από τη μη ολοκλήρωση βασικών έργων υποδομής, όπως το σύστημα τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης». Όσον αφορά τους εκτροχιασμούς, το 2017 η RAS υποστήριξε ότι η TrainOSE πρέπει να σταματήσει το φαινόμενο των τρένων που υπερβαίνουν τα όρια ταχύτητας. Όταν ρωτήσαμε τον Τσαλίδη για τις πρωτοβουλίες που παίρνει η TrainOSE για τη μείωση του αριθμού των ατυχημάτων, απάντησε ότι για την ιταλική εταιρεία «η ασφάλεια βρίσκεται στον πυρήνα των εργασιών της, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πρότυπα και τους κανονισμούς που ορίζουν οι αρμόδιοι φορείς».

Η κυκλοφορία των ελαφρών σιδηροδρομικών μεταφορών λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας

Δεδομένου ότι το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο δεν είναι ιδιαίτερα πυκνό, θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί πόσα ατυχήματα θα γίνονταν αν τα δρομολόγια των τρένων ήταν τόσο συχνά όσο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τον μηχανοδηγό Κ. Γενιδούνια, «υπάρχουν συνολικά 7 τρένα που ταξιδεύουν μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης, δηλαδή δεν υπάρχει συχνή κίνηση που θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο ατυχημάτων». Επισημαίνει ότι «το ένα τρένο αναχωρεί στις 5 το απόγευμα και το άλλο στις 7 το απόγευμα. Με άλλα λόγια, η κυκλοφορία είναι αρκετά ελαφριά και αυτό επιτρέπει λιγότερα ατυχήματα».

Αυτοί οι ισχυρισμοί υποστηρίζονται από δεδομένα. Όσον αφορά τα επιβάτη-χιλιόμετρα, τη μονάδα μέτρησης που αντιπροσωπεύει τη μεταφορά ενός επιβάτη πάνω από ένα χιλιόμετρο, η Ελλάδα κατέλαβε την 22η θέση στην ΕΕ το 2018. Συνολικά, τα επιβατικά χιλιόμετρα μειώθηκαν επίσης σταθερά από 1.930 εκατομμύρια το 2007 σε 1.104 εκατομμύρια το 2018. Αυτή η πτωτική κίνηση στη χρήση του ελληνικού σιδηροδρόμου αναδεικνύεται περαιτέρω από τον σωρευτικό αριθμό συρμοχιλιόμετρων, δηλαδή την απόσταση που διανύουν τα τρένα όλων των τύπων, η οποία μειώθηκε από 19.905 εκατομμύρια το 2007 σε 11.009 εκατομμύρια το 2018. Αξίζει να σημειωθεί ότι Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και την τελευταία έκθεση της ΡΑΣ, το συνολικό μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών που χρησιμοποιούνται το 2018 μειώθηκε κατά 264 χλμ. από το 1938, από 2.557 χλμ. το 1938, σε 2.293 χλμ. το 2018.

Εργαζόμενοι που εργάζονται πέρα ​​από τις δυνατότητές τους

Σε συμφωνία με τον συνάδελφο και πρόεδρο του Πανελλήνιου Συλλόγου Εργαζομένων Έλξης κ. Γενιδούνια φαίνεται να είναι ο Παναγιώτης Παρασκευόπουλος, κουφέτα στον σιδηροδρομικό σταθμό Δεκέλειας και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σιδηροδρόμων. Ισχυρίζεται ότι «η συντήρηση είναι εξίσου σημαντική με την πρόληψη ατυχημάτων, γιατί τα 15-17 εκατ. ευρώ που λαμβάνει ετησίως ο ΟΣΕ μόλις και μετά βίας επαρκούν για την εκτέλεση εργασιών συντήρησης. Καθ' όλη τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης περιορίστηκε σε επιφανειακές επισκευές. Απαιτείται κατάλληλη χρηματοδότηση που θα επέτρεπε τη σωστή συντήρηση».

Ο Παρασκευόπουλος εστιάζει στις σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό των σιδηροδρόμων, που ουσιαστικά αυξάνει την πιθανότητα ανθρώπινου λάθους. «Τα λάθη στην τεχνολογία λειτουργίας», λέει, «μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε ατυχήματα. Είναι πάντα δυνατό. Τα μηχανήματα χαλάνε, κομμάτια εξοπλισμού χάνονται. Είμαστε άνθρωποι και επομένως επιρρεπείς σε λάθη. Δεν το λέω ως δικαιολογία, αλλά οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι αντιμετωπίζουν έντονη έλλειψη προσωπικού. Ως αποτέλεσμα, οι άνθρωποι, ιδιαίτερα οι οδηγοί, αναγκάζονται συχνά να εργάζονται πάρα πολλές ημέρες το μήνα και πολύ περισσότερες ώρες από ό,τι ορίζει η εργατική νομοθεσία. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, υπάρχει ένα χρονοδιάγραμμα για τις ώρες εργασίας που καλύπτει την περιοχή από τη Λιβαδειά (πόλη της κεντρικής Ελλάδας) έως τον Πειραιά και από το Κιάτο (στην Πελοπόννησο) έως το αεροδρόμιο της Αθήνας και το οποίο κανονικά θα απαιτούσε 75 πτήσεις για να λειτουργήσει σωστά. Αυτό θα προϋπέθετε διαλείμματα για ανάπαυση και ετήσιες άδειες. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν 47 υπάλληλοι, συμπεριλαμβανομένου και εμένα, που εργάζονται για να καλύψουν τον φόρτο εργασίας για 75. Οι διακοπές είναι σπάνιες. Και το 2012 ο αριθμός μας θα πέσει στους 27. Ακόμα κι αν χωριστούμε σε τρία κομμάτια ο καθένας, δεν υπάρχει περίπτωση να καλύψουμε όλες τις απαραίτητες απαιτήσεις χωρίς ενίσχυση».

Θάνατοι από ηλεκτροπληξία σε σταθμευμένα βαγόνια

Ο πολύ μεγάλος και σταθερός αριθμός των ανηλίκων θυμάτων είναι συγκλονιστικός. Προκαλούνται κυρίως από ηλεκτροπληξία από τις εναέριες γραμμές σε ακίνητα οχήματα εντός σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων. Εννέα ανήλικοι έχουν χάσει τη ζωή τους από το 2010. επτά μεταξύ 2014 και 2017, καθώς υπέστησαν ηλεκτροπληξία από τις γραμμές επαφής μετά από σκαρφάλωμα σε σταθμευμένα οχήματα που αφέθηκαν χωρίς επιτήρηση έξω από την καθορισμένη περιοχή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτοί οι θάνατοι ανηλίκων δεν έχουν συμπεριληφθεί στις ετήσιες εκθέσεις ασφαλείας της RAS, καθώς τα τρένα δεν κινούνταν και οι θάνατοι δεν θεωρούνται «σιδηροδρομικά ατυχήματα». Ο ΟΣΕ απάντησε, έστω και με καθυστέρηση, σε αυτά τα ατυχήματα που αναδεικνύουν την κακή οργάνωση των ελληνικών σιδηροδρόμων, τοποθετώντας προειδοποιητικές πινακίδες για υψηλή τάση στους σιδηροδρομικούς σταθμούς, ειδικά εκεί που υπήρχαν βαγόνια σταθμευμένα για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα κάτω από τις γραμμές επαφής, και εκτοξεύοντας σε συνεργασία με τη ΡΑΣ, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για σχολεία που στοχεύει στην πρόληψη σιδηροδρομικών ατυχημάτων (ειδικά στο νομό Λάρισας). Παράλληλα, η GAIOCE, η εταιρεία διαχείρισης ακινήτων για το σιδηροδρομικό δίκτυο και το τροχαίο υλικό του ΟΣΕ, προχώρησε στη σταδιακή μετακίνηση των βαγονιών αυτών σε ασφαλέστερες περιοχές.

Ωστόσο, το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί τόσο εύκολα, γιατί τις τελευταίες δεκαετίες ο ΟΣΕ έχει συσσωρεύσει τεράστιες ποσότητες λεγόμενου άχρηστου τροχαίου υλικού που πρέπει να «αποσυρθεί», αλλά έχει στοιβαχτεί σε διάφορες σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις σε όλη την Ελλάδα. Ρωτήσαμε εκπροσώπους της ΓΑΙΟΣΕ για τη φύλαξη του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και απάντησαν ότι «τα σταθμευμένα αυτοκίνητα προστατεύονται, καθώς περιβάλλονται από φράχτη κ.ο.κ. Αν κάποιος σκαρφαλώσει πάνω από αυτόν τον φράχτη, που συμβαίνει συχνά, μιλάμε για μια διαφορετική κατάσταση».

Ένα συνεχές πρόβλημα

Η Ελλάδα σημειώνει σταθερά πολύ χαμηλές βαθμολογίες στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων, μένοντας αρκετά πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα υψηλά ποσοστά τραυματισμών και θανάτων καθώς και ο απόλυτος αριθμός νεκρών και τραυματιών – παρά τα υπερβολικά χρηματικά ποσά που δαπανώνται για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων και το μικρό, διαρκώς συρρικνούμενο μέγεθος του δικτύου τους – δείχνουν ξεκάθαρα ότι αυτό δεν είναι προσωρινό, αλλά διαρθρωτικό ζήτημα. Αυτό απαιτεί αποφασιστικές και καινοτόμες παρεμβάσεις.

«Προχωράμε προς έναν εκσυγχρονισμό του δικτύου, που θα πρέπει να οδηγήσει σε αποτελεσματικές λύσεις», προτείνει η Τσιαπαρίκου. «Θα λυθούν ζητήματα υποδομής χάρη στις νέες σύγχρονες γραμμές στον άξονα Πάτρα-Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, που περιλαμβάνουν λιγότερες έως καθόλου διαβάσεις και την περίφραξη του μεγαλύτερου μέρους της γραμμής. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να επιταχύνουμε να αναλάβουν εργολάβους και να εφαρμόσουν πλήρως το σύγχρονο σύστημα σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας , το οποίο θα βελτιώσει τις συνθήκες ασφάλειας.Για να το θέσω απλά, όταν υπάρχει κεντρική διαχείριση, μπορεί κανείς να σταματήσει εξ αποστάσεως ένα τρένο ανά πάσα στιγμή και να αποτρέψει την υπερβολική ταχύτητα. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια πληθώρα προβλημάτων, κυρίως επειδή όλα γίνονται χειροκίνητα και δεν υπάρχουν αυτοματοποιημένα συστήματα».

Μέχρι να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα, ένα είναι σίγουρο: Έλληνες πολίτες, τουρίστες και μετανάστες θα συνεχίσουν να πληρώνουν από τη μύτη για ένα από τα πιο επικίνδυνα σιδηροδρομικά δίκτυα στην Ευρώπη.

Η επίθεση ξεκίνησε...

Όταν η Ελληνική Δικαιοσύνη θέλει και μπορεί τίποτα δεν την σταματάει και μάλιστα  σε χρόνο ρεκόρ και με συντριπτική πλειοψηφία ιδιαίτερα ότι αφορά τους πλειστηριασμούς τα κόκκινα δάνεια το σπίτι του φως του μεροκαματιάρη . Τα περιβόητα funds  οι διάφοροι servicers δηλ. οι εταιρείες διαχειρίσεων απαιτήσεων οι οποίες βέβαιά δεν φορολογούνται στην Ελλάδα πήραν το πράσινο φως  και η επίθεση ξεκινάει !!!

«Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί είναι σημαντικοί, όχι μόνο για να έχουμε καλές τράπεζες, αλλά και για αναπτυξιακούς και κοινωνικούς λόγους» δήλωνε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος τον Νοέμβριο του 2017.

Σήμερα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά η πρόκληση φόβου προκειμένου να δημιουργηθούν εστίες αντίδρασης αποτελεί ενδεχομένως το μοναδικό σχέδιο που διαθέτει σήμερα η Κουμουνδούρου. Όπως και η προσπάθεια να εμφανισθεί αποδυναμωμένη η κυβέρνηση. Η αξιωματική αντιπολίτευση  έχει σηκώσει bantiera rossa και έχει δώσει εντολή στα στελέχη να μετέχουν σε κάθε κινητοποίηση εναντίον της ακόμη και σε καταλήψεις των σχολείων αλλά και την διαδικτυακή ψηφοφορία για την ανάδειξη οργάνων αντιδρώντας μέχρι και στην απόφαση να γίνονται οι συνελεύσεις τους εκτός διδακτικών ωρών.

Οι ευθύνες των αστικών κυβερνήσεων είναι τεράστιες, τόσο των ΠΑΣΟΚ-ΝΔ όσο και του ΣΥΡΙΖΑ που το 2015 ψήφισε νόμο για την ίδρυση τέτοιων εταιρειών. Οι τράπεζες ξεφορτώθηκαν δια της διαγραφής «κόκκινα» και εξυπηρετούμενα δάνεια  στα funds, αυτά έβαλαν τους servicers να εισπράξουν τα οφειλόμενα ή να εκπλειστηριάσουν τα ακίνητα, και αυτοί με τη σειρά τους ίδρυσαν εταιρείες real estate για να «αξιοποιήσουν» τη λαϊκή περιουσία που έχουν αρπάξει (σπίτια, οικόπεδα κ.α.).

Με μια απόφαση - «ταφόπλακα» για την πρώτη κατοικία, ο Άρειος Πάγος έδωσε το σύνθημα για την τελική έφοδο ενάντια στην ιδιωτική περιουσία .Δικαιοσύνη, κυβέρνηση και κοράκια πιασμένοι χέρι- χέρι, για μια χώρα που βγαίνει και επίσημα πλέον στο σφυρί για να γίνει αποικία επωφελούμενων ξένων. Αυτή είναι η κατάσταση.

Κατά τα άλλα βγήκαμε από τα μνημόνια και έχει έρθει η ανάπτυξη. Απλά μερικά εκατομμύρια Ελλήνων θα την υποδεχθούν στο πεζοδρόμιο, όντας πεταμένοι έξω από τα σπίτια τους.

Πρόκειται για ένα έγκλημα που ξεκίνησε από το 2010 όπου όλα τα μνημονιακά κόμματα φρόντισαν  να ξεφορτωθούν όλες τις νομικές δικλείδες ασφαλείας που προστάτευαν την πρώτη κατοικία (όπως ο νόμος Κατσέλη), καταργώντας σταδιακά κάθε σχετικό μέτρο. Καθιερώθηκαν οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί για fast – track διαδικασίες και για να μην μπορεί καμία δράση αλληλεγγύης να παρεμβαίνει, και έπειτα έγιναν «ιδιώνυμο» οι κινητοποιήσεις κατά των πλειστηριασμών.

Για να φτάσουμε στο 2023 όπου μπορούν να δρουν εντελώς ανεξέλεγκτα τα funds στην διενέργεια πλειστηριασμών, χωρίς καν να έχουν υποχρέωση να διαπραγματευτούν κάποια πρόταση ρύθμισης από τον οφειλέτη. Τα πάντα στα μέτρα των τραπεζών, ώστε να προχωρήσουν στο τελικό στάδιο για την βίαιη πτώχευση του ελληνικού λαού. Δεκατρία χρόνια προεργασίας, οδήγησαν στην τελική έφοδο ενάντια στην λαϊκή στέγη. Ποτέ ξανά στα χρόνια της μεταπολίτευσης οι θεσμοί του κράτους δεν έγιναν τόσο απροκάλυπτα εχθρικοί προς τον ελληνικό λαό. Μόνο που ο λαός έχει πάντοτε τον τελευταίο λόγο, αρκεί να ενημερωθεί και να δράσει υπέρ των συμφερόντων του, πριν τον ξυπνήσει η εφιαλτική πραγματικότητα που έρχεται.

Σήμερα που ο κόσμος της εργασίας βρίσκεται σε απόγνωση δεχόμενος μια ανελέητη επίθεση με την ακρίβεια να έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, την ανεργία και την υποαπασχόληση να καλπάζει, να λείπει όλο και περισσότερο όχι μόνο το φαΐ αλλά ακόμη και το φάρμακο για την πιο απλή αρρώστια, η κυβέρνηση με επιδοματικές πολιτικές σαν “ασπιρίνες για τον καρκίνο”, φροντίζει μόνο για τα υπερκέρδη του κεφαλαίου, μέσα από τον πόλεμο και την ενεργειακή κρίση, όπως προηγούμενα από την υγειονομική και οικονομική. Ταυτόχρονα εντείνει τους πλειστηριασμούς της λαϊκής περιουσίας, αλλά και τις βίαιες εξώσεις από τα σπίτια τους, αδύναμων οικονομικά συμπολιτών μας.

Το εργατικό κίνημα, πρέπει να πρωτοστατήσει  στον αγώνα ενάντια στους πλειστηριασμούς και τις κατασχέσεις της λαϊκής κατοικίας και περιουσίας.

Για να μην περάσει κανένα σπίτι λαϊκής οικογένειας σε τράπεζες και funds.

Για θεσμοθέτηση ακατάσχετου πρώτης λαϊκής κατοικίας.

Για κατάργηση όλου του νομοθετικού πλαισίου απελευθέρωσης των πλειστηριασμών από το 2015 ως σήμερα.

Για κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου που αφορά τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, την ποινικοποίηση παρεμπόδισής τους και τις κατασχέσεις.

Για διαγραφή χρεών των λαϊκών νοικοκυριών προς τράπεζες, κράτος, ΔΕΚΟ

Για ανατροπή του πλαισίου της αντιλαϊκής πολιτικής με συνολική διαγραφή του δημόσιου χρέους, κατάργηση των μνημονίων και των εφαρμοστικών νόμων, εθνικοποίηση των τραπεζών και μεγάλων επιχειρήσεων με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο, έξοδος από το ευρώ και την ΕΕ.

Έμεινε το όνειρο ορφανό…

 
H Βάρκιζα στη συλλογική μνήμη της Αριστεράς αποτελεί  συνώνυμο της ήττας και της πανωλεθρίας. Στην πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία της Ελληνικής Εθνικής  Αντίστασης  το ΕΑΜ εκπροσώπησαν οι Γιώργης Σιάντος (Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ), Μήτσος Παρτσαλίδης (ΓΓ της ΚΕ του ΕΑΜ) και Ηλίας Τσιριμώκος (ΓΓ του κόμματος Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας. Την κυβέρνηση Πλαστήρα εκπροσώπησαν οι Ιωάννης Σοφιανόπουλος (υπουργός Εξωτερικών), Περικλής Ράλλης (υπουργός Εσωτερικών) και Ιωάννης Μακρόπουλος (υπουργός Γεωργίας).

"Αν ζήσει κανένας σας να θυμάται τα λόγια αυτά. Οι Εγγλέζοι θα σας σφάξουν όλους σαν αρνιά, εγώ στα χέρια τους δε θα πέσω, γιατί τα βουνά με ξέρουν. Με την πέτρα προσκέφαλο, την ψείρα συντροφιά, την κάπα σκέπασμα δε θα με ιδούνε ζωντανό στα χέρια τους. Αυτό θέλω να το θυμάστε αν κανένας σας ζήσει". 

Σοφά λόγια του Άρη Βελουχιώτη λίγο πριν από τα Δεκεμβριανά στην  σύσκεψη των καπεταναίων στη Λαμία στις 17 και  18 Νοέμβρη του 1944, η συνέχεια είναι γνωστή, η αυλαία του πρώτου μέρους της τραγωδίας έκλεισε στις 12 του Φλεβάρη του 1945, με την συμφωνία της Βάρκιζας.

«Η μόνη νικηφόρα επανάσταση που παρέδωσε την εξουσία .Κανένα ένοπλο κίνημα κάθε απόχρωσης, εθνικιστικό, δεξιό ή αριστερό, από το Σαλβαδόρ μέχρι το Κονγκό και από το Νεπάλ μέχρι την Ιρλανδία, ποτέ δεν δέχτηκε να αφοπλιστεί, χωρίς να έχει αποσπάσει γενική αμνηστία. θυμόμαστε λόγια του Μάο Τσε Τουνγκ.

Ένα χρόνο μετά τη συμφωνία κ' τον αφοπλισμό ,στις 12 Φλεβάρη 1946 δημοσιεύεται και κατατίθεται στον ΟΗΕ ο απολογισμός της κρατικής καταστολής. Νεκροί 1289 ,Τραυματίες 6671 ,Βασανισθέντες 31632,Συλληφθέντες 84931,Βιασμενες γυναίκες,Επιδρομές σε τυπογραφία 572,Καταδιωκομενοι δημοκρατικοί πολίτες πάνω από 100000....

Η κατάπτυστη και προδοτική συμφωνία της Βάρκιζας δεν μπορεί παρά να αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου μιας σειράς λαθών και ανεπαρκειών της ηγεσίας Σιάντου- Ιωαννίδη. Καζέρτα- Λίβανος- Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας- απομάκρυνση Σαράφη- Άρη είτε προέρχονταν από αναμονή είτε από φόβο αναμέτρησης απέναντι στο ρόλο που θα υπηρετούσε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός, δεν μπορούν να πιστωθούν σε καμία περίπτωση στην γραμμή της 3ης διεθνούς, δεν μπορούν να χτυπήσουν την Σοβιετική Ένωση, το πρώτο Σοσιαλιστικό Κράτος που αποτελούσε το κέντρο του διεθνούς επαναστατημένου υπό κρατική υπόσταση προλεταριάτου που σάλπιζε την αντεπίθεση απέναντι στο γερμανικό ναζισμό-ιμπεριαλισμό

Παραθέτουμε τα λόγια του   Γρηγόρη Φαράκου: «Οι διεθνείς συνθήκες ήταν σαφείς. Ήταν ολοφάνερη η απόφαση των Άγγλων να αντιμετωπίσουν ένοπλα την οποιαδήποτε αντίδραση. Η απόφαση λοιπόν για ένοπλη σύγκρουση ήταν το λιγότερο παράλογη. Όλα αυτά τα χρόνια το ΚΚΕ έχει αναθεματίσει σε όλους τους τόνους τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Η άποψή μου είναι ότι η Βάρκιζα ήταν μια συνέχεια και συνέπεια των προηγούμενων εξελίξεων. Και ήταν υποχρεωτική την ώρα που έγινε».

Οι αντιλήψεις αυτές νομιμοποιούν την καθυστέρηση εξαπόλυσης του ένοπλου ταξικού πολέμου σε συνθήκες συσχετισμού επιβολής της εργατικής λαϊκής εξουσίας, είναι οι ίδιες αντιλήψεις που βλέπουν ως λάθος την συγκρότηση του ΔΣΕ και την πάλη του για την κατάκτηση της λαϊκής εξουσίας, για την στερέωση της λαϊκοδημοκρατικής Ελλάδας απέναντι στον αστικό πολιτικό κόσμο και τους ξένους ιμπεριαλιστές πατρώνες τους.

Αρνητικοί συσχετισμοί ή λαθεμένη πολιτική γραμμή .

Όσο κυνισμό και αναλγησία διέθετε η αστική τάξη που επέλεξε να είναι το δεξί χέρι των κατακτητών  άλλο τόσο ήταν τυφλή και μεθυσμένη από τις αυταπάτες η ηγεσία της Αριστεράς.

Το ΚΚΕ από το 1934 (απόφαση της 6ης Ολομέλειας), είχε ενστερνιστεί τη «θεωρία των σταδίων». Με την γνωστή δικαιολογία ότι οι συνθήκες ποτέ δεν θα ωριμάσουν για σοσιαλιστική επανάσταση, αλλά μονάχα για μια «αστικοδημοκρατική αλλαγή», όπου η Αριστερά και η εργατική τάξη θα είναι  ‘’σύμμαχοι’’ με το δήθεν προοδευτικό και εθνικό κομμάτι της αστικής τάξης.

Ήταν αυτή η πολιτική που οδήγησε  στο Σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα, την προσπάθεια δηλαδή συμμαχίας Βενιζελικούς με τα γνωστά αποτελέσματα τον καταπραϋντικό  ρόλο της ηγεσίας απέναντι στην εξεγερμένη εργατική τάξη της Θεσσαλονίκης τον Μάη του ’36 και την επικράτηση της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου.

Αλλά η πανωλεθρία της Βάρκιζας υπήρξε χωρίς προηγούμενο. Ένα ένοπλο επαναστατικό κίνημα, που έλεγχε το σύνολο σχεδόν της ελληνικής επικράτειας, παρέδωσε τα όπλα και διέλυσε τις μονάδες του. Οι δωσίλογοι των ταγμάτων ασφαλείας ξανάγιναν οι κυρίαρχοι των δρόμων και των γειτονιών. Και ακολούθησε η κάθοδος στον Άδη για τους ανθρώπους που οργάνωσαν την αντίσταση στους ναζί. Κανένα επαναστατικό κίνημα σε όλο τον κόσμο Ευρώπη Αμερική Αφρική δεν αποδέχτηκε τον συμβιβασμό και την ήττα χωρίς να αποσπάσει πρώτα γενική αμνηστία .Παγκόσμια Ελληνική πρωτοτυπία εδώ οι κάθε δωσίλογοι οι μπουραντάδες οι συνεργάτες των κατακτητών αυτοί που διέφυγαν στην Αλεξάνδρεια αναγνωρίσθηκαν από το Ελληνικό κράτος και πολλοί από αυτούς κάνανε και πολιτική καριέρα !!!

Οι αυταπάτες για τον ερχομό της λαϊκής εξουσίας μέσα από ειρηνικές διαδικασίες και κοινοβουλευτικό δρόμο γρήγορα θα εξανεμισθούν. Η Βάρκιζα αποτελεί ένα παράδειγμα προς αποφυγή για τις συμβιβασμένες δήθεν «αριστερές κυβερνήσεις» μη θέτοντας πραγματικό πρόγραμμα λαϊκής  εξουσίας.

Μία μέρα πριν υπογραφεί η ολέθρια συμφωνία ο Γιώργης Σιάντος, σε συνέντευξή του στους ξένους ανταποκριτές στις 12 Φλεβάρη 1945  έκανε την ακόλουθη δήλωση : «Εφόσον οι μεγάλοι σύμμαχοι αποφάσισαν πως η παρουσία του βρετανικού στρατού στην Ελλάδα είναι χρήσιμη, σημαίνει πως είναι. Πιστεύουμε πως η σύγκρουση ΕΛΑΣ και Βρετανών ήταν αποτέλεσμα μιας θλιβερής παρεξήγησης, η οποία ελπίζουμε θα ξεχαστεί».

Είναι πασιφανές χωρίς πολιτική ανεξαρτησία και συγκροτημένη πολιτική σκέψη  κανένα επαναστατικό κίνημα δεν μπορεί να σταθεί. Η πιο μεγάλη επαναστατική ευκαιρία που γεννήθηκε ποτέ στην Ελλάδα, συντρίφτηκε ασφαλώς όχι εξαιτίας των «αρνητικών συσχετισμών», αλλά επειδή η ηγεσία του κινήματος, δεν είχε κανένα σκοπό να δώσει τη μάχη. Για να πάρουμε νικηφόρα τη ρεβάνς στην επόμενη ευκαιρία, πρέπει να έχουμε σφυρηλατήσει μια άλλη επαναστατική αριστερά, χωρίς αυταπάτες με εμπιστοσύνη στον λαϊκό παράγοντα απέναντι για τις προθέσεις του ταξικού εχθρού.

Σφήνα ανατροπής της εργατικής τάξης ή εφησυχασμός .

 

Μέσα στο συνολικό πλαίσιο της συνεχιζόμενης πολιτικής κρίσης και αστάθειας και ακρίβειας στην ΕΕ, αυτές οι κινητοποιήσεις τρομάζουν το κατεστημένο, που προσπαθεί να περιορίσει κάθε μορφή διαμαρτυρίας. Οι απεργιακές κινητοποιήσεις που έχουν κατακλύσει χειμωνιάτικα  όλη την Ευρώπη και την Αμερική φανερώνουν  ότι μπαίνουμε σιγά σιγά σε μια νέα περίοδο όξυνσης της ταξικής πάλης στην οποία η εργατική τάξη επανέρχεται με άλλους όρους ταξικούς στο προσκήνιο. Πρόκειται για έναν αέρα ανανέωσης και ελευθερίας; Μία πραγματική σφήνα ανατροπής απέναντι σε ένα αντιλαϊκό ρατσιστικό σκηνικό; Για ένα απεργιακό κίνημα που θα ξεφουσκώσει ; Λίγο νωρίς για τέτοια συμπεράσματα ο καιρός θα δείξει.

Η κυβέρνηση των «Τόρηδων» στην Μεγάλη Βρετανία  έχοντας μεγάλη παράδοση από την εποχή της Θάτσερ στους αντεργατικούς νόμους  έχει προσπαθήσει να ανακόψει αυτό το απεργιακό ξεσηκωμό απειλώντας ακόμα και με επέμβαση του στρατού σε ρόλο απεργοσπαστών ‘η και ακόμα με την αύξηση των ποσοστών ασφαλείας σε κλάδους όπως οι  σιδηροδρομικών , υγειονομικών και εκπαιδευτικών   προκαλώντας μεγαλύτερη οργή και έντονο ξεσηκωμό .

Στον κλάδο της υγείας μετά την πετυχημένη απεργία της 15/2 νοσηλευτικό προσωπικό οδηγοί ασθενοφόρων βρίσκονται σε κυλιόμενες απεργίες .Το βρετανικό ΕΣΥ είναι το πρώτο από την δεκαετία του 80 που έθεσε τα θεμέλια  ιδιωτικοποίησης της υγείας του λαού  Η απεργία αυτή  ίσως από τις μεγαλύτερες τα τελευταία χρόνια  δεν δημιουργεί μόνο πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση αλλά και πολύ μεγάλη απώλεια εσόδων.

Στον κλάδο της εκπαίδευσης με τους πανεπιστημιακούς στην Αγγλία και τους καθηγητές στην Σκωτία συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις με κύρια αιτήματα  την αύξηση των μισθών παρόλο που η κυβέρνηση κήρυξε παράνομη την συνέχεια των απεργιών .

Στο μεταξύ, τα συνδικάτα περνούν στην αντεπίθεση και ετοιμάζονται να κινηθούν και νομικά εναντίον της κυβέρνησης για τους νέους αντιαπεργιακούς νόμους, όπως υποχρεωτική εργασία από το 20% του προσωπικού ασφαλείας  σε περίπτωση απεργίας σε υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως οι τομείς των Συγκοινωνιών, της Υγείας και της Εκπαίδευσης..

Το TUC (βρετανικό συνδικαλιστικό όργανο) κήρυξε τη 1η Φλεβάρη  24ωρή ημέρα δράσης στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Η κυβέρνηση προωθεί ένα νέο πακέτο αντιαπεργιακών νόμων. Ήδη η Βρετανία έχει την πιο σκληρή εργατική  νομοθεσία από την εποχή της Θάτσερ. Όμως  φαίνεται ότι τίποτα δεν μπορεί να συγκρατήσει  την τεράστια απεργιακή έκρηξή.

Οι νοσοκομειακοί δεν είναι οι μόνοι σε απεργίες κατεβαίνουν, ξανά, οι σιδηροδρομικοί, οι διδάσκοντες στα πανεπιστήμια, οι εργαζόμενοι σε -ιδιωτικές- εταιρείες λεωφορείων στο Λονδίνο, οι εκπαιδευτικοί στην Σκοτία, οι εργαζόμενοι στα Βρετανικά Ταχυδρομεία. Περίπου 100 χιλιάδες εργαζόμενοι/ες στις δημόσιες υπηρεσίες ετοιμάζονται για μια 24ωρη απεργία την 1 Φλεβάρη.

Τα συμπεράσματα από αυτούς τους αγώνες είναι ότι μετά από πολλά χρόνια έχουμε νίκες των εργαζομένων μέσα στην φωλιά του Θατσερισμού, ότι η κοινωνία μαζικά στέκεται αλληλέγγυα και δίπλα στους  αγώνες των εργαζομένων μέσα από διαδικασίες βάσης συσπειρώνουν το σύνολο σχεδόν των εργαζομένων υπερβαίνοντας παρατάξεις και σχήματα δίνοντας την μάχη με άξονα την αγωνιστική ταξική ενότητα και την μαζική αλληλεγγύη της κοινωνίας και της τάξης και νικούν.

Στην Γαλλία η μητέρα των απεργιακών μαχών ο ξεσηκωμός για το  συνταξιοδοτικό και τα όρια ηλικίας πρόκειται ίσως για την πιο βίαιη μεταρρύθμιση του της κυβέρνησης Μακρόν επιχειρώντας να αναδιαρθρώσει το εργασιακό καθεστώς για μία ακόμα φορά παρουσιάζοντας την μεταρρύθμιση αυτή ως κοινωνική δικαιοσύνη και έργο προόδου. Οι ηγεσίες των Γαλλικών  συνδικάτων (CFDT,CGT,CFTC κ.α. ) δηλώνουν αποφασισμένοι να εμποδίσουν την μεταρρύθμιση αυτή  καλώντας τον Γαλλικό λαό να είναι σε ετοιμότητα .

Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι συμμετείχαν  στις διαδηλώσεις στις 19 Γενάρη που πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη Γαλλία εναντίον της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος που προωθεί η κυβέρνηση. Η συμμετοχή στις απεργιακές κινητοποιήσεις και τις πορείες διαμαρτυρίας για το σχέδιο της κυβέρνησης να αυξήσει κατά δύο χρόνια στα 64 έτη το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, ήταν ιδιαίτερα μεγάλη ακόμα και για τα γαλλικά δεδομένα. Στην απεργία συμμετείχαν οι μηχανοδηγοί των τρένων, οι εκπαιδευτικοί, οι εργαζόμενοι στα διυλιστήρια, οι οδηγοί των λεωφορείων, οι δημόσιοι υπάλληλοι καθώς και σχεδόν το 45% του προσωπικού της εταιρείας ηλεκτροδότησης EDF.

Απεργίες και κινητοποιήσεις που τα καλοταϊσμένα ΜΜΕ των ολιγαρχών στην Ελλάδα επιμελώς αποκρύπτουν άλλωστε μέσω του προγράμματος «επιχειρηματικότητα 360» με ζεστό χρήμα από το ξεζούμισμα των εργαζομένων θα δώσουν την προπαγανδιστική τους προεκλογική τους μάχη στο πλευρό της κυβέρνησης .

Πρόκειται άραγε για επιστροφή της εργατικής τάξης στο προσκήνιο των αγώνων; Πρόκειται  άραγε για μια ελπιδοφόρα διαδικασία ;στην οποία η εργατική τάξη πιάνει ξανά το νήμα των μεγάλων ταξικών αγώνων και συγκρούσεων με το κεφάλαιο και τους πολιτικούς του εκπροσώπους που στην φάση αυτή της ταξικής πάλης έχει άλλα χαρακτηριστικά.

Καθήκον μας είναι να μελετήσουμε αυτές τις εμπειρίες και να μιλήσουμε επί της ουσίας για την ανασυγκρότηση του συνδικαλιστικού κινήματος υπερβαίνοντας τα γνωστά σχήματα που μας έχουν καθηλωμένους.

Οι απεργιακές κινητοποιήσεις που εκδηλώνονται στην Ευρώπη και στην Αμερική συγκεντρώνοντας αρκετές δυνάμεις στο εργατικό κίνημα φανερώνουν  ότι κάτω από την έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια την κρατική καταστολή την σκανδαλολογία εμφανίζονται δυνατότητες να φουντώσει η αμφισβήτηση της αστικής πολιτικής, η αμφισβήτηση της λογικής ότι η παραμονή στην ΕΕ και την Ευρωζώνη είναι μονόδρομος, να δυναμώσει η αντίσταση στην επίθεση του κεφαλαίου. Το εργατικό - λαϊκό κίνημα μπορεί και πρέπει, τόσο στην Ελλάδα όσο και σ' όλη την Ευρώπη, να οργανώσει την αντεπίθεσή του. Η κοινωνία μπορεί να ζήσει χωρίς τους καπιταλιστές, να βάλει σε κίνηση την παραγωγή, τις υπηρεσίες με άλλες κοινωνικές σχέσεις.

Μήπως είναι η εποχή  να δοκιμαστεί κάτι νέο μπουν οι βάσεις για το ξαναχτίσιμο των εργατικών οργανώσεων, προκειμένου να εκπροσωπούν και να παλεύουν πραγματικά για τους εργαζόμενους και την κοινωνία, να οργανωθεί η πραγματοποίηση  ενός πραγματικού αντικαπιταλιστικού προγράμματος ανοίγοντας δρόμους επαναστατικών ανατροπών και ρήξεων. Οι λαοί  μπορούν και πρέπει να βαδίσουν στο δρόμο της ανατροπής η ανάγκη να μαζικοποιηθούν και να συντονιστούν αυτές οι κινητοποιήσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, να διεκδικήσουν μαχητικά αιτήματα που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των εργαζόμενων, των ανέργων και των φτωχών, είναι επιτακτική.

Μπροστά στην τέταρτη οργανική κρίση του καπιταλισμού Γράφει ο Ηλίας Ιωακείμογλου

 

Αυτή είναι η τέταρτη μεγάλη διαρθρωτική κρίση του καπιταλισμού, και είναι διαφορετική από τις προηγούμενες. Είναι μια γενική κρίση χωρίς προηγούμενο: είναι γενική, διότι θίγει σχεδόν το σύνολο των επί μέρους βαθμίδων της οικονομίας και της κοινωνίας.

Κρίση οικονομική που είναι πλέον και κρίση κλιματική, γεωπολιτική, δημοσιονομική,

κρίση παραγωγικότητας, που χαρακτηρίζεται τώρα και από χαμηλούς ρυθμούς συσσώρευσης παραγωγικού κεφαλαίου, από υψηλό πληθωρισμό και επιβράδυνση των ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ, διέρχεται από ύφεση η οποία είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι θα είναι τόσο ρηχή όσο αναγγέλλουν οι επίσημες κυβερνητικές προβλέψεις (διότι αν η κυβέρνηση αναγγείλει βαθιά ύφεση, ενισχύει τις προϋποθέσεις για να πραγματοποιηθεί κιόλας, δημιουργεί, δηλαδή, δυσμενές κλίμα που επιτείνει την ύφεση, και παράγει έτσι μιαν αυτο-πραγματοποιούμενη προφητεία), επεκτείνεται στις αλυσίδες ανεφοδιασμού των επιχειρήσεων, διαπλέκεται με την ενεργειακή κρίση, που δεν είναι πρόσκαιρη ούτε οφείλεται απλά και μόνο στον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει βαθιές ρίζες και αλληλεπιδρά με την κλιματική κρίση.

Η γενική κρίση αγκαλιάζει και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το χρηματιστήριο, τις τράπεζες, και όλων των ειδών τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτόν. Προσθέστε σε αυτά και την «ποσοτική χαλάρωση» κατά την οποία οι κεντρικές τράπεζες διοχέτευσαν στην παγκόσμια οικονομία μια γιγαντιαίων διαστάσεων ποσότητα χρήματος που κυκλοφορεί τώρα στην αγορά και μετατρέπεται σε καύσιμο του πληθωρισμού, για τον έλεγχο του οποίου, το σύστημα μας σπρώχνει σε ύφεση, σε λιτότητα, ανεργία και σε νέα μεγάλη απαξίωση της εργασίας. Προσθέστε σε αυτά και τις υγειονομικές κρίσεις, των οποίων η πιθανότητα επανεμφάνισης δεν έχει μειωθεί ουσιαστικά διότι το σύστημα αδυνατεί, ούτε προτίθεται, να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Στην γενική κρίση του καπιταλισμού συμμετέχει και η κρίση πολιτικής ηγεμονίας, κρίση ηθικής και πολιτικής νομιμοποίησης του καθεστώτος, με την έννοια ότι οι κυβερνήσεις πλέον δεν είναι σε θέση να εκφωνήσουν σχέδιο εξόδου από την κρίση ώστε να αποσπάσουν τη συναίνεση του πληθυσμού. Για αυτό, για να αναπληρώσουν το κενό στρέφονται στον αυταρχισμό που εμφανίζεται με κυβερνήσεις συμμαχικές με την άκρα δεξιά, με την μετατροπή της αστυνομίας σε πολυάριθμο και εξοπλισμένο στρατό, με τις μυστικές υπηρεσίες που παρακολουθούν όλους τους αντιφρονούντες κ.λπ.

Πρόκειται για οργανική κρίση του καπιταλισμού, εννοώντας με αυτόν τον όρο ότι πρόκειται για κρίση που δεν μπορεί να λυθεί, εκτός εάν γίνουν αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του οικονομικού συστήματος, στον τρόπο με τον οποίο συνδυάζονται οι επιμέρους λειτουργίες του, εάν αλλάξουν θεσμοί, ο ρόλος του κράτους, τα όργανά του ή ο τρόπος με τον οποίο αυτά αρθρώνονται μεταξύ τους. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για περιοδική κρίση, παροδική, που αντιμετωπίζεται με αύξηση ή μείωση κάποιων μεγεθών (των επιτοκίων, των δημόσιων δαπανών κ.λπ.) για να επανέλθει η οικονομία στο κανονικό, ανοδικό μονοπάτι της.

Η σημερινή οργανική κρίση διακρίνεται από τις προηγούμενες τρεις, στις οποίες το σύστημα έδωσε λύση είτε με μια τεχνολογική επανάσταση (1895) είτε με ηγεμονικό πολιτικό σχέδιο (δεκαετία του 1930, Ρούσβελτ, κεϊνσιανισμός / δεκαετία του 1980, Θάτσερ, Ρήγκαν, νεοφιλελευθερισμός), κατά το ότι τώρα, κανένας δεν έχει ιδέα ποια είναι η έξοδος από την κρίση. Με άλλα λόγια, οι κυβερνήσεις δεν είναι πλέον σε θέση να παρουσιάσουν ένα σχέδιο εξόδου, όπως έγινε τις προηγούμενες φορές, ούτε υπάρχει τεχνολογική επανάσταση, όπως ισχυρίζονται πολλοί δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες. Κυκλοφορεί, βέβαια, η ιδέα ότι είμαστε στο μέσο μιας τεχνολογικής επανάστασης αλλά αυτό δεν επαληθεύεται από τα στατιστικά στοιχεία. Αν υπήρχε τέτοια επανάσταση θα έπρεπε να βλέπουμε την παραγωγικότητα να ανεβαίνει αλματωδώς. Υπάρχουν μεμονωμένοι τομείς, όπως η ιατρική και η επιστήμη των υλικών, όπου όντως υπάρχει μεγάλη τεχνολογική πρόοδος, πλην όμως δεν υπάρχει στο σύνολο της οικονομίας. Αυτό οδηγεί στην συνεχή επιβράδυνση της παραγωγικότητας της εργασίας σε όλες τις χώρες του αναπτυγμένου καπιταλισμού. Υπάρχουν ακόμα και χώρες στις οποίες όχι μόνο επιβραδύνεται αλλά μειώνεται η παραγωγικότητα, και η Ελλάδα είναι μία από αυτές.

Το πεδίο του κοινωνικού ανταγωνισμού που ανοίγεται μπροστά μας

Ο νεοφιλελευθερισμός δεν διαθέτει πλέον ηγεμονικό σχέδιο: ισχυριζόταν ότι «απελευθερώνει» τις αγορές για να ευνοήσει τα κέρδη των επιχειρήσεων, τα οποία στην συνέχεια θα διαχέονταν κατά κάποιο τρόπο στο σύνολο της οικονομίας (από τα πάνω προς τα κάτω). Ήταν ένα ηγεμονικό σχέδιο, με την έννοια ότι εμφάνιζε το ιδιοτελές συμφέρον των επιχειρήσεων ως συμφέρον ολόκληρης της κοινωνίας -όμως σε βάθος χρόνου. Αυτή η ετεροχρονισμένη υπόσχεση ήταν εύθραυστη εξαρχής, ακριβώς επειδή ήταν στον διηνεκές ετεροχρονισμένη, αλλά τώρα έχει προφανώς διαψευσθεί, και ο νεοφιλελευθερισμός είναι γυμνός, έχει κάνει τον κύκλο του – αν μη τι άλλο στην παρούσα, αμιγή, μορφή του.

Η δε σοσιαλδημοκρατία, αλλά και η σοσιαλδημοκρατική πολιτική από όποιον και αν ασκείται, δεν έχει πλέον καμία θέση στο σημερινό τοπίο των ταξικών ανταγωνισμών, διότι η υλική προϋπόθεσή της ήταν οι μακροχρόνιες και μεγάλες αυξήσεις της παραγωγικότητας της εργασίας που επέτρεπαν τον παράδοξο συνδυασμό να βελτιώνεται η αγοραστική δύναμη του μισθού και ταυτοχρόνως να πραγματοποιείται αναδιανομή της εργασίας σε βάρος των μισθωτών. Αυτή η δυνατότητα, η υλική βάση της σοσιαλδημοκρατίας, σήμερα δεν υπάρχει.

Γι’ αυτό και έχουμε έναν αχαλίνωτο πολεμικό καπιταλισμό, επιθετικό έναντι των εργαζόμενων τάξεων, διότι η μοναδική του διέξοδος είναι η εντατικοποίηση της εργασίας και η ελευθερία του κεφαλαίου να εκμεταλλεύεται την εργασία ασύδοτα και ανεξέλεγκτα. Είναι η κρίση του καπιταλισμού της σχετικής υπεραξίας στο υψηλότερο σημείο της -προς το παρόν. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει εκτός από την διαρκή αύξηση της απόλυτης υπεραξίας.

Επιπλέον, ο νεοφιλελευθερισμός δεν επιζητεί μόνο να είναι υψηλή η κερδοφορία, αλλά να είναι υψηλή και ταυτόχρονα αυξανόμενη. Εξάλλου, διαθέτει γι’ αυτό ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα το οποίο ελέγχει την επιχείρηση, την επιβραβεύει όταν αυξάνει τα κέρδη της από χρονιά σε χρονιά, αλλά και την τιμωρεί όταν μειώνονται.

Επομένως, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός είναι αναγκασμένος, πρώτον, να επιζητεί με φανατισμό την μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ, δηλαδή του μεριδίου με το οποίο εμείς καλούμαστε να ζήσουμε, και δεύτερον, να επιζητεί με φανατισμό να απορρυθμίζει την αγορά εργασίας, διότι από αυτό εξαρτάται η ικανότητά του να μειώνει το μερίδιο της εργασίας. Αν το καλοσκεφτείτε, έχουν περάσει σαράντα τρία χρόνια από την άνοδο της Θάτσερ στην κυβέρνηση, και έκτοτε συνεχίζουν αδιαλείπτως να απορρυθμίζουν την αγορά εργασίας, γεγονός που δείχνει πόσο πολύτιμη είναι αυτή η «απελευθέρωση» από τα δεσμά της μισθωτής εργασίας: μια απορρύθμιση χωρίς τέλος. Θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα εάν υπήρχε τεχνολογική επανάσταση. Επειδή όμως δεν υπάρχει άλλη διέξοδος, όλη τους η ένταση και όλος ο φανατισμός τους συγκεντρώνεται στην αγορά εργασίας και στην απαξίωση του εμπορεύματος που πωλούν οι μισθωτοί, δηλαδή των εργασιακών ικανοτήτων τους.

Αυτά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά το πεδίου του κοινωνικού ανταγωνισμού που ανοίγεται μπροστά μας.

Το πέρασμα από τον πληθωρισμό

Ο πληθωρισμός ήταν μια ευκαιρία και την άρπαξαν οι κυβερνήσεις. Είδαν ένα διψήφιο πληθωρισμό να αναπτύσσεται και άφησαν τις επιχειρήσεις να απολαμβάνουν ενός μεγάλου οφέλους, διότι με τον πληθωρισμό μειώνεται το κόστος εργασίας. Οι μισθωτοί έχουν μικρότερη αγοραστική δύναμη, κι αυτό μετατρέπεται σε αύξηση των κερδών (παρά την αύξηση των τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών που επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής). Εάν πάρουμε στα σοβαρά τις δηλώσεις κεντρικών τραπεζιτών, της Λαγκάρντ και των άλλων, υπάρχει μεν μεγάλη αποφασιστικότητα να ελεγχθεί ο πληθωρισμός ώστε να μην εξελιχθεί σε υπερ-πληθωρισμό που διαβρώνει την πίστη, την εμπιστοσύνη χωρίς την οποία δεν γίνεται εμπόριο, πλην όμως δεν είναι καθόλου σαφές ότι στο τέλος της διαδικασίας του αποπληθωρισμού θα επιστρέψουμε στον πολύ χαμηλό πληθωρισμό του 2% όπου βρισκόμασταν για πολλά χρόνια. Δεν θα υπάρξει επαναφορά ίσως επειδή, μετά από τόσα χρόνια χαμηλού πληθωρισμού, με τις τωρινές αυξήσεις των τιμών θυμήθηκαν πόσο εύκολα απαξιώνουν την εργασία. Είναι πολύ πιο εύκολο να την απαξιώσεις αφήνοντας την βρώμικη δουλειά στον πληθωρισμό, ενώ είναι δύσκολο να την απαξιώσεις με το τρόπο που συνέβη σ’ εμάς με την πολιτική των μνημονίων.

Επομένως, μετά από τον έλεγχο του υψηλού πληθωρισμού, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να συνεχιστεί η απαξίωση της εργασίας μέσω του πληθωρισμού, αυτήν την φορά όμως με ήπιο τρόπο, πολύ πιο ανεκτό από τους μισθωτούς, λίγο-λίγο, χρονιά με τη χρονιά. Μια τέτοια τακτική μπορεί να αποδώσει σε βάθος δεκαετίας μια πολύ αξιόλογη μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ της τάξης του 10%-15%, που θα έρθει να προστεθεί σε αυτήν που υφίστανται τώρα οι εργαζόμενες τάξεις και σε αυτήν που επέβαλαν τα μνημόνια. Αντίστοιχες θα είναι οι αυξήσεις των κερδών, εκτός εάν τους σταματήσουμε.

Συνοψίζοντας

Σαράντα τρία χρόνια μετά την Θάτσερ, πυκνώνουν οι ενδείξεις ότι ο νεοφιλελευθερισμός, τουλάχιστον στην σημερινή του μορφή, έχει ολοκληρώσει τον ιστορικό του κύκλο στις χώρες του αναπτυγμένου, ύστερου καπιταλισμού της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Ανέκαθεν ήταν δύσκολο για τον νεοφιλελευθερισμό να εμφανιστεί στους πολίτες ως οικονομικό σχέδιο που εξασφαλίζει την γενική ευημερία, τώρα όμως αυτό έχει καταστεί αδύνατο. Αντιθέτως, εμφανίζεται ως ένα σύστημα που προάγει τις εισοδηματικές ανισότητες, την φτώχεια και την υλική στέρηση για μεγάλες μερίδες του πληθυσμού, και την στασιμότητα ή υποχώρηση της υλικής ευημερίας για τις εργαζόμενες τάξεις στο μεγαλύτερο μέρος τους.

Κατά το παρελθόν, ο νεοφιλελευθερισμός μπορούσε να ισχυρίζεται ότι οι εισοδηματικές ανισότητες, οι χαμηλοί μισθοί, η υλική στέρηση απελευθέρωναν δημιουργικές δυνάμεις της οικονομίας που θα οδηγούσαν σε κατάσταση ευημερίας. Η υπόσχεση όμως αυτή δεν υλοποιήθηκε, και η πλάνη πως ο πλούτος που παραγόταν στην κορυφή της εισοδηματικής πυραμίδας θα διαχεόταν προς την βάση της, έχει διαψευσθεί παταγωδώς. Έτσι, ο νεοφιλελευθερισμός εμφανίζεται σήμερα όχι μόμο ως άδικο οικονομικό σύστημα αλλά και ως αναποτελεσματικό, διότι ευθύνεται για την παρούσα γενικευμένη οικονομική και κοινωνική κρίση.

Στις τρεις προηγούμενες κρίσεις του, ο καπιταλισμός μπορούσε να προτείνει είτε τεχνολογικές λύσεις είτε συνεκτικά πολιτικά σχέδια με τα οποία διεκδικούσε την πολιτική ηγεμονία, δηλαδή την εκπροσώπηση του γενικού συμφέροντος. Στην παρούσα ιστορική συγκυρία, όμως, η τεχνολογική πρόοδος παραμένει περιορισμένη σε ορισμένους μόνο κλάδους της οικονομίας, η παραγωγικότητα της εργασίας αυξάνεται με πολύ χαμηλούς και μειούμενους ρυθμούς και η δυνητική οικονομική μεγέθυνση (δηλαδή η μέγιστη ταχύτητα με την οποία μπορεί να αναπτύσσεται η οικονομία) μειώνεται. Ο μόνος τρόπος που έχει απομείνει στον καπιταλισμό για να αυξάνει την κερδοφορία είναι η απαξίωση της εργασίας, όχι μέσω αυξήσεων της παραγωγικότητας, αλλά με μειώσεις των ονομαστικών μισθών (όπως στη διάρκεια των μνημονιακών προγραμμάτων στην Ελλάδα και αλλού) και των πραγματικών μισθών (όπως στην παρούσα ιστορική στιγμή μέσω του πληθωρισμού). Για να μπορεί δε να χρησιμοποιεί αυτές τις μεθόδους απαξίωσης των εργασιακών ικανοτήτων των εργαζομένων είναι αναγκασμένος να επιδίδεται στην «απελευθέρωση» των αγορών εργασίας, που διαρκεί δεκαετίες και θα συνεχίζεται στο διηνεκές διότι ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός δεν αρκείται στην υψηλή κερδοφορία, θέλει να είναι και αυξανόμενη (και αυτό δεν είναι αναστρέψιμη επιλογή, είναι επιλογή χτισμένη στους κανόνες λειτουργίας του, είναι στην φύση του δηλαδή).

Μοιραία, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, εμφανίζεται σήμερα ως άδικος και συνάμα αναποτελεσματικός, και για αυτόν τον λόγο δεν δικαιούται να αρθρώνει λόγο περί γενικού συμφέροντος. Με το λεξιλόγιο της μαρξιστικής θεωρητικής παράδοσης, δεν μπορεί πλέον να ηγεμονεύει πολιτικά, και ο λόγος που ακόμα κυβερνάει είναι η απουσία συμπύκνωσης των συμφερόντων των υποτελών κοινωνικών τάξεων σε αντικαπιταλιστική πολιτική οργάνωση, σε πρόταση πολιτικής ηγεμονίας.

Οι μορφές πολιτικής οργάνωσης των υποτελών τάξεων

Σε μια τέτοια συγκυρία, ποια είναι άραγε η μορφή οργάνωσης που μπορεί να εκπροσωπεί τα συμφέροντα των υποτελών κοινωνικών τάξεων και να τα συμπυκνώνει σε πρόταση πολιτικής ηγεμονίας, να μετουσιώνει δηλαδή το ιδιαίτερο ταξικό συμφέρον τους σε γενικό συμφέρον;

Είναι προφανές ότι σε αυτά δεν μπορούν να ανταποκριθούν τα πολυσυλλεκτικά πλατιά κόμματα ή πολιτικές οργανώσεις με ασαφές περίγραμμα, χαλαρή οργάνωση, μεταρρυθμιστική λογική και αμυντικό όραμα, που είναι δομημένα με την αρχή της αστικής δημοκρατίας (όπου ο καθένας εκφράζεται ελεύθερα και στο τέλος κάνει ό,τι θέλει η ηγεσία, κορυφαίο παράδειγμα ο Σύριζα) και των οποίων το περιορισμένο βεληνεκές γνωρίζουμε σε πόσες αποτυχίες οδηγεί και πόσες απογοητεύσεις διασπείρει.

Ούτε μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της παρούσας ιστορικής στιγμής, τα κοινωνικά κινήματα, με τον περιστασιακό αντικαπιταλισμό τους, που λειτούργησαν επί δεκαετίες ως χαλαρωτικό υποκατάστατο των ταξικών αντιπαραθέσεων που δεν επιχειρήσαμε.

Χρειαζόμαστε ανταγωνιστικές, αντικαπιταλιστικές πολιτικές οργανώσεις, διότι μόνο αυτές μπορούν να σηκώσουν το βάρος μιας τέτοιας συγκυρίας. Δεν χρειαζόμαστε μια προοδευτική, δημοκρατική, μεταρρυθμιστική Αριστερά, αλλά οργάνωση (ή οργανώσεις) που αναφέρεται στον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της αστικής κοινωνίας και εν τέλει στον κομμουνισμό, και προς τούτο δεν πελαγοδρομεί στα νερά των νέων κριτικών θεωριών και των κοινωνικών κινημάτων αλλά ξαναπιάνει το σπασμένο νήμα της μαρξιστικής θεωρητικής παράδοσης και πολιτικής πρακτικής: Οργάνωση των οποίων τα μέλη δεν είναι χομπίστες αλλά μέλη γενναιόδωρα, που θέλουν επομένως να διαθέσουν τουλάχιστον ένα μέρος του ελεύθερου χρόνου τους και της ελεύθερης ενέργειάς τους στις πολιτικές μάχες μέσα σε συνθήκες ηθικής δέσμευσης, συνέπειας και αλληλεγγύης με τα άλλα μέλη της οργάνωσης, μιας οργάνωσης που καταλαβαίνει ότι ο κομμουνισμός δεν είναι μόνο ένα μελλοντικό στάδιο της κοινωνίας αλλά και ιστορική τάση υπαρκτή μέσα στα πράγματα εδώ και τώρα, που περιμένει να την αναδείξουμε και να την ενδυναμώσουμε.

Μικρασιατική Εκστρατεία: Αντιπολεμικό κίνημα κι εργατικοί αγώνες (Μέρος 1ο)

 

Bολος 1921,οι συλληφθέντες αγωνιστές μετά το συλλαλητήριο της Πανεργατικής Ένωσης στις 15 Φλεβάρη

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι .Το ελληνικό κράτος το 1919 βρισκόταν στον όγδοο χρόνο των πολεμικών περιπετειών του.

 Γράφει ο Παρασκευάς Ψάνης

Από το 1912 ως το 1914, με τον πρώτο και τον δεύτερο Βαλκανικό πόλεμο, είχε επεκτείνει τα σύνορά του -που τότε έφταναν μέχρι στη Θεσσαλία- ως την Ήπειρο, τη Θεσσαλονίκη, τα νησιά του Αιγαίου, τη νότια Μακεδονία και τη δυτική Θράκη. Για ένα διάστημα είχε καταλάβει και μέρος της Αλβανίας, την οποία εγκατέλειψε αφού πήρε εδαφικά ανταλλάγματα αλλού. Δεν είχε κανένα πρόβλημα να εγκαταλείψει τους «υπόδουλους βορειοηπειρώτες αδελφούς», προδίδοντας έτσι τις πραγματικές, κατακτητικές του βλέψεις. Κατακτητικές βλέψεις είχαν φυσικά και οι υπόλοιπες σύμμαχες Βαλκανικές χώρες, εντελώς άσχετες με την εθνική σύνθεση των κατακτούμενων περιοχών, όπως η περίπτωση των εθνικά Μακεδόνων. Στην πραγματικότητα τα δυτικά Βαλκάνια αποτελούσαν ένα μωσαϊκό εθνοτήτων που μόνο με την τον πόλεμο και την εθνοκάθαρση μπόρεσαν να γίνουν αμιγή εθνικά κράτη. Εναλλάσσοντας το ελληνικό κράτος συμμαχίες με τις Βαλκανικές χώρες κατέλαβε πολλά εδάφη που μέχρι τότε ανήκαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία.

Αλλά αν μπορούσαν να επικαλεστούν την ‘απελευθέρωση των αλύτρωτων αδερφών’ ενδεχομένως στον πρώτο Βαλκανικό πόλεμο, δεν μπορούσαν να την επικαλεστούν στο δεύτερο βαλκανικό πόλεμο, γιατί αυτός έγινε ανάμεσα στις νικήτριες του πρώτου πολέμου βαλκανικές χώρες, για να ξαναμοιράσουν τη λεία που είχαν αρπάξει από την καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ούτε θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για πατριωτισμό και για ‘σκλαβωμένους αδερφούς’ το 1915, όταν η μισή Ελλάδα συμμετείχε στον Α΄ΠΠ στο πλευρό της Αντάντ, μέσω της κυβέρνησης του Ε. Βενιζέλου με έδρα τη Θεσσαλονίκη και το άλλο μισό, το βασιλικό κράτος της Αθήνας, κήρυττε τη γερμανόφιλη ουδετερότητα.

Ακόμα περισσότερο δεν μπορούσαμε μιλήσουμε για πατριωτισμούς το 1919, όταν η κυβέρνηση Βενιζέλου έστειλε στρατεύματα στη Κριμαία για να συμμετάσχουν στην αντεπαναστατική επέμβαση δεκαοχτώ καπιταλιστικών κρατών κατά της νεαρής σοβιετικής εργατικής εξουσίας και όταν αμέσως μετά, οδήγησε το στρατό στη Μικρά Ασία.

Ήδη μετά τόσα χρόνια πολέμου, οι στρατιώτες είχαν αρχίσει να απαλλάσσονται από τις αυταπάτες για τους πατριωτικούς δήθεν σκοπούς των πολέμων. Η δεκαετής αδιάκοπη πολεμική θητεία, η οικονομική αιμορραγία, οι τεράστιοι φόροι, η ακαλλιέργητη γη των αγροτών, η υπερχρέωση των νοικοκυριών, η σκληρή εκμετάλλευση των εργατών κ.λπ., συνέτειναν ώστε το αντιπολεμικό αίσθημα να επηρεάζει έντονα τους ένστολους εργάτες κι αγρότες που άρχισαν να ζητούν αποστράτευση, ειρήνη και επιστροφή στις εστίες τους. Όμως για την αστική τάξη ήταν μια περίοδος όπου η βιομηχανική ανάπτυξη είχε φέρει τρελά κέρδη (πολεμικές παραγγελίες, υποκατάσταση εισαγωγών, κερδοσκοπία κ.λπ). Το χάσμα που είχε ανοίξει ανάμεσα στις τάξεις ήταν τεράστιο και τις επιπτώσεις του θα τις δούμε παρακάτω. Στην Ελλάδα η μόνη πολιτική οργάνωση που εναντιώθηκε στον πόλεμο και αποκάλυψε τα πατριωτικά ψέματα ήταν η Φεντερασιόν της Θεσσαλονίκης- η πολυεθνική, σοσιαλιστική πολιτικο- συνδικαλιστική εργατική οργάνωση.

Στη Μικρά Ασία

Οι αγλλογάλλοι σύμμαχοι συνέχισαν τον πόλεμο, όταν τέλειωσε στην Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή που την είχαν μοιράσει σε ζώνες επιρροής και κατέλαβαν τις πλουτοφόρες περιοχές της Συρίας, Παλαιστίνης, Λιβάνου και Ιράκ. Τα μάτια τους ήταν προπάντων στραμμένα στις πετρελαιοφόρες περιοχές του Ιράκ.

Ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνοντας μέρος της Μ. Ασίας θα μπορούσε να τους χρησιμεύσει ως «άμισθος μισθοφόρος»- ο Ιωάννης Μεταξάς έγραφε ότι “υπό τον μανδύα των βυζαντινών ηρώων, κρύπτομεν μπράβους της Αγγλίας”. Έτσι, ο πάντα πρόθυμος Βενιζέλος, για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα όχι μόνο των Άγγλων ιμπεριαλιστών αλλά και των ελλήνων καπιταλιστών, έστειλε τον ελληνικό στρατό να καταλάβει την περιοχή της Σμύρνης (15-5-1919). Τον Ιούνιο του 1920 ο στρατός αρχίζει τη προώθησή του στα ενδότερα χρησιμοποιώντας αιματηρή βία απέναντι στο ντόπιο πληθυσμό.

Η εθνοκάθαρση ξεκινά από την πρώτη μέρα που πάτησε το πόδι του ο στρατός στη Σμύρνη. Στην παρέλαση που οργανώθηκε ακούστηκαν αποδοκιμασίες από μεριάς των τούρκων. Ο στρατός συνέλαβε και εκτέλεσε τρείς την ίδια μέρα.

Σύμφωνα με την επίσημη ελληνική στατιστική, η ζώνη κατοχής της Σμύρνης, κατοικούνταν από ισοδύναμους πληθυσμούς ελληνορθόδοξων (46,3%) και μουσουλμάνων (48,6%). Ωστόσο, οι απόρρητες υπηρεσιακές απογραφές της ελληνικής διοίκησης σκιαγραφούν μια αρκετά διαφορετική πραγματικότητα, με τους ελληνορθόδοξους λιγότερους από 40% (Τάσος Κωστόπουλος, Η Μαύρη Βίβλος του Γιουνάν Ασκέρ, Εφημερίδα των Συντακτών). Η πολυθρύλητη «Ελληνική Ιωνία» ήταν πραγματικότητα μόνο αν κοιτάξουμε πίσω δυο χιλιάδες χρόνια!

Η Συνθήκη των Σεβρών (10-8-1920), με τους δυσμενείς της όρους απέναντι στην Τουρκία, παρότι έγινε αποδεκτή από το Σουλτάνο, συνάντησε την αντίθεση του Κεμάλ Ατατούρκ, ανώτατου στρατιωτικού στον τουρκικό στρατό. Ο Κεμάλ έφυγε τότε για τις ανατολικές επαρχίες, κήρυξε την ανεξαρτησία του από το Σουλτάνο κι άρχισε να οικοδομεί στρατό.

Σοβιετική βοήθεια στον Κεμάλ

Η σοβιετική Ρωσία, στα πλαίσια του διεθνούς αντιιμπεριαλιστικού αγώνα και της υποστήριξης των εθνικο- αστικών εξεγέρσεων των αποικιοκρατούμενων λαών της Ανατολής, ακύρωσε τα ρωσικά προνόμια του τσαρικού καθεστώτος στη Τουρκία, επέστρεψε μερικές συνοριακές περιοχές, εκκένωσε συνοριακά φρούρια και έδωσε βοήθεια σε πολεμικό υλικό στον Κεμάλ.

Το γεγονός ότι δόθηκε βοήθεια στον Κεμάλ χαρακτηρίζεται από τους αντικομμουνιστές σαν ανθελληνική ενέργεια. Όμως «η σοβιετική πολιτική το 1919 – 1922 προς την τουρκική επανάσταση δεν υπήρξε ανθελληνική. Ήταν η πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης που βρισκόταν σε αντίθεση με τα συμφέροντα του ελληνικού λαού» ( “Η Μικρασιατική Καταστροφή”, Ν. Ψυρούκης).

Εκλογές – ήττα Βενιζέλου

Στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 τα αντιβενιζελικά κόμματα κατέβηκαν ενωμένα. Προτάσεις που έγιναν προς το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (μετέπειτα Κομμουνιστικό Κόμμα), και από τη βενιζελική παράταξη και από την ενωμένη αντιβενιζελική παράταξη, με δέλεαρ την παραχώρηση βουλευτικών εδρών, αποκρούστηκαν, κι αποφασίστηκε το κόμμα να κατεβεί στις εκλογές ανεξάρτητα. «Αποφασίστηκε να πάρει το κόμμα μέρος στις εκλογές καταρτίζοντας δικούς του συνδυασμούς στις μεγάλες πόλεις όπου η επιρροή του κόμματος είναι σημαντική… Πάρθηκε η απόφαση οι υποψήφιοι και οι άλλοι ομιλητές να ρίξουν συνθήματα κατά του πολέμου, για την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών, για το 8ωρο των εργατών, για τη ψήφο στις γυναίκες και για τη δημοκρατία».

Στην Αθήνα η πρώτη προεκλογική διαδήλωση έγινε από ΣΕΚ (Κομμουνιστικό). Η συγκέντρωση έγινε στην πλατεία όπου τότε ήταν το Δημοτικό Θέατρο. Μαζεύτηκε χιλιάδες κόσμος και τα κόκκινα λάβαρα έδιναν ξεχωριστό τόνο στη διαδήλωση. Ύστερα από το λόγο που έβγαλε ο Ευ. Παπαναστασίου, οι διαδηλωτές από την οδό Αιόλου πέρασαν στην οδό Σταδίου και απ’ εκεί έφτασαν στο Σύνταγμα. Γέμισε η οδός Σταδίου και η πλατεία του Συντάγματος. Υπολογίστηκαν τότε οι διαδηλωτές πιο πολλοί από 50.000. Δεν ήταν όμως κομμουνιστές όλοι. Ήταν αντιβενιζελικοί. Γι’ αυτό ξελαρυγγιάζονταν φωνάζοντας «Κάτω ο Βενιζέλος», «Κάτω ο πόλεμος».

«Μερικές μάλιστα κυρίες από τα μπαλκόνια των ξενοδοχείων της πλατείας Συντάγματος «έραιναν με άνθη» τους διαδηλωτές και ήταν γελαστές και χαρούμενες. Φώναζαν μάλιστα «Μπράβο παιδιά. Σφυρί- δρεπάνι». Φυσικά ήταν φανατικές βασιλικές. Εξάλλου στην πλατεία του Δημοτικού Θεάτρου στέκονταν κάμποση ώρα μπροστά στην είσοδο της Εθνικής Τράπεζας ο Γ. Βλάχος, ο Κρανιωτάκης, και παραπέρα ο Θ. Νικολούδης, δημοσιογράφοι και επιτελείς του αντιβενιζελισμού. Ήταν κι αυτοί χαρούμενοι και δυο τρείς φορές χειροκρότησαν το ρήτορα Ευ. Παπαναστασίου.» (Ιστορία της Νεώτερης Ελλάδας, Γ. Κορδάτος).

Εκείνη την εποχή το έντονο λαϊκό αντιπολεμικό αίσθημα έβρισκε λαθεμένο διέξοδο, στην υποστήριξη της αντιβενιζελικής, μοναρχικής παράταξης. Το ΣΕΚΕ πήρε στις εκλογές 100.000 ψήφους. Το αντιπολεμικό αίσθημα οδήγησε στην ήττα του Βενιζέλου, ο οποίος έφυγε για το Παρίσι.

Συνέχιση του πολέμου

Η νέα αντιβενιζελική κυβέρνηση, σε αντίθεση με τις προεκλογικές της υποσχέσεις, κλιμακώνοντας τον πόλεμο, κάλεσε στα όπλα τρεις νέες κλάσεις - και αργότερα περισσότερες. Το αντιπολεμικό κίνημα και στο λαό και στο στρατό, φούντωνε.

Η ισχυροποίηση του κεμαλικού στρατού σε ηθικό και εφόδια συνέπιπτε με την αποδυνάμωση του ελληνικού στρατού, την πτώση του ηθικού του και την επιμήκυνση των γραμμών επικοινωνίας του. «Απλοί άνθρωποι του λαού, θυμάμαι καλά, λέγανε πως προχωρώντας ο ελληνικός στρατός στα βάθη της Μικρασίας θα καταστραφεί». Η κυβέρνηση πίεζε να προχωρήσει με κάθε κόστος, την ίδια στιγμή που οι ίδιοι οι στρατιωτικοί ανέφεραν τις αυξανόμενες δυσκολίες.

Η αντίθεση των στρατιωτών εκδηλώθηκε ακόμα και την παραμονή της τελευταίας γενικής επίθεσης: «Την άλλη μέρα παρατάχτηκε η 9η Μεραρχία για να παρασημοφορηθεί από τον πρωθυπουργό, αλλά την ώρα της τελετής ακούστηκαν φωνές φαντάρων που φώναζαν –Θέλουμε απόλυση!» Και σχολιάζει ο Κορδάτος: «Οι φωνές αυτές έδειχναν πως το ηθικό του στρατού, ήταν πολύ πεσμένο και ο Γούναρης και οι άλλοι έπρεπε να προσέξουν το επεισόδιο αυτό. Με το να διατάξουν να τουφεκιστούν οι πρώτοι που φωνάξανε, οι φαντάροι δεν έπαψαν να θυμούνται τα σπίτια τους».

Έφτασαν μέχρι το Σαγγάριο: «Απ’ εκεί και πέρα άρχισε η τραγωδία του (στρατού). Αποδεκατίστηκε από τις κακουχίες, τη δίψα, την άμμο και την πείνα. Έτρωγε σκουληκιασμένες ρέγγες και ελιές. Αυτό ήταν το φαγητό του πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Έπεσαν αρρώστιες και όσοι έφτασαν στο Σαγγάριο ήταν φαντάσματα και όχι ζωντανοί άνθρωποι… Οι μήνες περνούσαν και η κατάσταση όλο και χειροτέρευε, η δραχμή ξέπεφτε και η φτώχεια απλωνόταν παντού. Αντίθετα οι Τούρκοι ισχυροποιήθηκαν.

Ο Κεμάλ απόχτησε αεροπορία και πολλές πυροβολαρχίες. Το ηθικό του ελληνικού στρατού είχε κλονιστεί πολύ. Στα αντίσκηνα το βράδυ δεν άκουγες τίποτα άλλο παρά πως «πρέπει να πετάξουμε τα όπλα». Θα σημειώνονταν στασιαστικά κινήματα αν δεν ήταν οι τσέτες (άτακτα αντάρτικα σώματα). Αυτοί όπου έβρισκαν ή έπιαναν Έλληνα φαντάρο, τον έσφαζαν, τον κρεμούσαν ή τον παλούκωναν. Οι φαντάροι νοσταλγούσαν την Ελλάδα. Ήθελαν να δουν τους δικούς τους, να πετάξουν το γυλιό και το χακί». (ο.π.)

Η κυβέρνηση ενέτεινε την τρομοκρατία εναντίον των εργατών. Συνελήφθηκαν και οι ηγέτες του ΣΕΚΕ που κατηγορήθηκαν για αντεθνική δράση και η κυβέρνηση σχεδίαζε να τους φορτώσει τις ευθύνες της ολέθριας πολιτικής της.

Έχοντας φτάσει στα πρόθυρα της Άγκυρας ο στρατός σταμάτησε. Ο Κεμάλ άρχισε την αντεπίθεση. Ένα μεγάλο ρήγμα ανοίχτηκε στο μέτωπο. Επικράτησε γενικός πανικός και τότε οι Άγγλοι βρήκαν ευκαιρία να προωθηθούν και να καταλάβουν τα πετρέλαια της Μοσούλης.

Οι φαντάροι, με μια κυριολεκτικά «απεργία πολέμου», ξεκίνησαν πια με δική τους πρωτοβουλία τη γενική φυγή οδοιπορώντας προς τα δυτικά παράλια. Κατά την υποχώρηση οι τσέτες κάθε νύχτα επιτίθεντο, σκότωναν, ακρωτηρίαζαν, παλούκωναν και οι αρρώστιες θέριζαν τον υποχωρούντα στρατό. «Πολλοί τραυματίες και άρρωστοι έμειναν στο δρόμο και πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Πολλοί έχασαν το δρόμο και χιλιάδες άφησαν τα κόκκαλά τους στις άξενες εκείνες περιοχές… 25.000 νεκροί και τραυματίες υπολογίζονται οι απώλειες». (Κορδάτος)

Στη προσπάθεια να καθυστερήσουν την προέλαση των στρατευμάτων του Κεμάλ, οι φαντάροι κατέφευγαν σε εμπρησμούς χωριών, λεηλασίες και βιασμούς, γεγονός που πυροδοτούσε αντίποινα με το ίδιο νόμισμα.

Τα γεγονότα μιλούσαν από μόνα τους αλλά ο πρωθυπουργός Γούναρης πάλι δεν καταλάβαινε ποια θα ήταν η αναπόφευκτη κατάληξη. Πήγε στο Λονδίνο να πάρει νέο δάνειο γιατί το δημόσιο ταμείο ήταν άδειο. Αλλά ήδη οι σύμμαχοι είχαν αποσύρει την υποστήριξή τους από το ελληνικό «χαρτί». Η Ελλάδα έπρεπε να τα βγάλει πέρα μόνη της.

Σε εκείνους που άρχισαν να λένε ανοιχτά την αλήθεια, ακόμα κι από το αστικό στρατόπεδο, η κυβέρνηση άρχισε διώξεις, στρατοδικεία, δολοφονίες. «Ο Ι. Μεταξάς φανερά τώρα εξακολουθούσε να λέει και να χαρακτηρίζει τυχοδιωκτική την εκστρατεία της Μικρασίας και να αντιπολιτεύεται το Γούναρη … Επικρατούσε γενική παραλυσία. Όσοι στρατιώτες έρχονταν με άδεια στα χωριά τους δεν ξαναγύριζαν στο μέτωπο… Η ελληνική κυβέρνηση μια που δεν μπορούσε στο Λονδίνο και στο Παρίσι να βρει δάνειο, αναγκάστηκε να φορολογήσει τον ελληνικό λαό. Ο Πρωτοπαπαδάκης εισηγήθηκε να κοπούν στη μέση τα χαρτονομίσματα που κυκλοφορούσαν και τα μισά να πάνε στα ταμεία του κράτους. Το σχέδιο έγινε δεχτό και εφαρμόστηκε στις 24-3-1922» (Κορδάτος).

Στις κρίσιμες αυτές στιγμές, όπου όλοι ανέμεναν την τελική έκβαση του δράματος, ο Κορδάτος διασώζει τη μεσολάβηση της σοβιετικής κυβέρνησης, για να αποφευχθεί η καταστροφή του στρατού και ο αφανισμός του μικρασιατικού ελληνικού πληθυσμού. Αναφέρει ότι απεσταλμένος της σοβιετικής κυβέρνησης ήρθε μυστικά στην Αθήνα και ζήτησε τη μεσολάβησή του γραμματέα του ΣΕΚΕ (του ίδιου του Κορδάτου) για να προτείνει στην ελληνική κυβέρνηση τα εξής: η σοβιετική Ρωσία θα σταματήσει να ενισχύει τον Κεμάλ και θα ζητήσει να αυτονομηθεί μια παραλιακή ζώνη της Μικράς Ασίας, όπου ζουν χριστιανοί, με αντάλλαγμα της αναγνώρισή της έστω και ντε φάκτο. Παρόλο που αυτή η λύση ισοδυναμούσε με τη διάσωση του ελληνικού στρατού, η κυβέρνηση δεν θέλησε ούτε να ακούσει για βοήθεια από τα σοβιέτ και ο Γούναρης απέρριψε σκαιά την πρόταση. Η κατάσταση συνέχιζε να χειροτερεύει.

Ο φρούραρχος της Αθήνας, προσπάθησε να εκτελέσει τους φυλακισμένους ηγέτες του ΣΕΚΕ, αλλά δεν τα κατάφερε. Και πάλι, η κρίση του καθεστώτος οδήγησε τον Ι. Μεταξά, αντί του φυσικού θανάτου να επιδιώξει τον πολιτικό θάνατο του ΣΕΚΕ. Επισκέφτηκε τους φυλακισμένους ηγέτες του και τους πρότεινε να συμμετάσχουν στην κυβέρνηση. Η πρόταση δεν έγινε δεκτή. «… γιατί είναι ζήτημα αρχής για μας να μην πάρουμε μέρος σε καμιά αστική κυβέρνηση. Εμείς είμαστε κάτι παραπάνω από δημοκρατικοί», εννοώντας δηλ. την ανατροπή του καπιταλισμού.

«Ο αντιβενιζελισμός, ήταν πια φανερό, πως οδηγούσε τη χώρα στην καταστροφή… Εξόν από τα μικροαστικά στοιχεία …και οι εργάτες σ’ όλη την Ελλάδα άρχισαν τις διαμαρτυρίες που καταλήξανε σε απεργίες. Απ’ αυτές αναφέρω τις απεργίες των καπνεργατών στη Δράμα – Καβάλα και την απεργία – εξέγερση του Βόλου καθώς και την απεργία της Αθήνας. Στο Βόλο… το σιτάρι που στελνόταν εκεί ήταν ανακατωμένο κατά το 1/3 με σκουπόσπορο. Αν και διαμαρτυρήθηκε το Εργατικό Κέντρο, η κυβέρνηση δεν έδωκε καμιά σημασία και εξακολουθούσε να στέλνει νοθευμένο σιτάρι.

Είχαν αρρωστήσει πολλοί και σημειώθηκαν και δυο τρεις θάνατοι από το ψωμί που είχε σκουπόσπορο. Το κακό παράγινε και ο εργάτης Θωμάς Αποστολίδης, που ήταν στέλεχος του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (Κομμουνιστικού) και οι συνεργάτες του Σταυράκης, Κανάβας και λοιποί ξεσήκωσαν το λαό και έγινε στις 15-2-1921 παλλαϊκό συλλαλητήριο. Οι αρχές θέλησαν να εμποδίσουν το συλλαλητήριο, αλλά ο εργαζόμενος λαός από το κακό του, κατάλυσε τις αρχές. Κοντά δυο μέρες ο Βόλος ήταν κατακόκκινος.

Είχε πιάσει τέτοια τρομάρα τους πλουτοκράτες και αστούς αντιδραστικούς που στα μπαλκόνια και παράθυρα των σπιτιών τους κρέμασαν κόκκινα σεντόνια σαν ένδειξη υποταγής και αναγνώρισης του λαϊκού καθεστώτος. Στάλθηκε στρατός και «επέβαλε την τάξιν». Έγιναν πολλές συλλήψεις και κρατήθηκαν 20 αγωνιστές φυλακισμένοι ως το Οκτώβρη του 1922. Το Νοέμβρη του 1921 κηρύχτηκε στην Αθήνα και Πειραιά η απεργία των εργατών ηλεκτροφωτισμού, φωταερίου κ.λπ. Μια δυο μέρες παράλυσε στην Αθήνα και Πειραιά κάθε κίνηση. Αλλά ο Γούναρης μπόρεσε με τις προδοσίες των δικών του εργατοπατέρων να σπάσει την απεργία» (Κορδάτος, ο.π.).

Η κατάσταση ήταν πια εκρηκτική. Στις 24-9-1922 ξεσπά στρατιωτικό κίνημα στη Χίο και Λέσβο. Επικεφαλής ήταν οι Πλαστήρας, Γονατάς και Φωκάς. Η κυβέρνηση ανατρέπεται και ο βασιλιάς εκθρονίζεται και φεύγει από την Ελλάδα. Σε μια προσπάθεια να εκτονωθεί η κατάσταση, κάποια αντιβασιλικά στελέχη θεωρήθηκαν υπαίτιοι της καταστροφής και εκτελέστηκαν στη δίκη των Έξι. Όμως ο πραγματικός στόχος του πραξικοπήματος ήταν να εκτονωθεί η οργή της εργατικής τάξης και να αποτραπεί η απειλή που εκπροσωπούσε για το αστικό καθεστώς.

Το ΣΕΚΕ όμως δεν κατόρθωσε να σπρώξει τα πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση γιατί εκείνη την εποχή είχε λαθεμένη πολιτική κατεύθυνση. Αυτή πήγαζε βασικά από την απόφαση της τελευταίας συνδιάσκεψής του, που ήταν η «μακρά νόμιμος ύπαρξη του κόμματος», δηλ. να αποφύγει να σπρώξει τα πράγματα εκτός των ορίων αντοχής του αστισμού. Το αποτέλεσμα ήταν «η τεράστια κρίση που δημιουργήθηκε από την κατάρρευση του μετώπου να λυθεί μέσα στα αστικά πλαίσια» (Σερ. Μάξιμος).

...Συνεχίζεται με την δημοσίευση του δεύτερου μέρους

Επικεντρωθείτε στο Μουντιάλ ή μποϋκοτάρετε το.

 

«Πώς είναι να αγαπάς το ποδόσφαιρο, όταν το βλέπεις να εξαγοράζεται; Το να αγαπάς μια ομάδα-παθιασμένα, παράλογα- δεν είναι μια φυσιολογική συνθήκη. Ναι, το ποδόσφαιρο είναι διασκέδαση, και ναι, είναι ένας τρόπος να περνάς τα μεσημέρια του σαββατοκύριακου. Αλλά είναι και κάτι παραπάνω: για πολλούς οπαδούς είναι παράδοση, κάτι που κληροδοτείται σαν ένα γενετικό χαρακτηριστικό».

Aναφέρει η Orit Gat, συγγραφέας και κριτικός τέχνης που ζει στο Λονδίνο ,συντάκτης στο The White Review και στο Art Papers και έχει γράψει για τη σύγχρονη τέχνη και την ψηφιακή κουλτούρα για περιοδικά όπως frieze , e-flux journal , Art Review , art-agenda , Times Literary Supplement , LA Review of Books , The World Policy Journal , Flash Art , The Art Newspaper , VICE , AIGA Eye on Design , The Brooklyn Rail , Apollo , Τέχνη στην Αμερική , Spike Art Quarterly Camera Austria , Review 31 και Cultured . Και συνεχίζει μεταξύ άλλων : « Καθώς το ποδόσφαιρο γίνεται μια παγκόσμια επιχείρηση, απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τη Σαββατιάτικη σέντρα στο τοπικό γήπεδο. Τίποτα δε μοιάζει πιο απόμακρο από την παραδοσιακή οπαδική κοινότητα, όσο η επικύρωση της διεξαγωγής του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε μια χώρα με τραγικό ιστορικό ανθρωπίνων δικαιωμάτων και απάνθρωπες εργασιακές συνθήκες μέσω των πολιτικών παιχνιδιών των αξιωματούχων της ΦΙΦΑ. Κάπως έτσι μοιάζει το να κυβερνάσαι από μια μη-δημοκρατική οντότητα με κίνητρα, συχνά, ανεξιχνίαστα, όπου η λογοδοσία απουσιάζει παντελώς. Καθώς οπαδοί, παίκτες και σχολιαστές περιγράφουν τη δυσφορία τους στην προοπτική του Καταριανού Παγκοσμίου Κυπέλλου, ακόμα αδυνατούμε να φανταστούμε ποια θα είναι η αίσθηση που θα αφήσει στο τέλος. Ή και να μπορούμε. Θα είναι αυτό της απουσίας λέξεων για να περιγράψουν το πώς γίνεται να νοιάζεσαι ακόμα για κάτι ενώ του αντιτίθεσαι. Θα είναι αυτό της απουσίας ελέγχου. Αυτό που αισθάνονται οι οπαδοί συχνά τα τελευταία χρόνια».

Κανένα θέαμα - Καμία διοργάνωση - Κανένα γήπεδο - Κανένα έργο δεν είναι πάνω από τις ζωές των ανθρώπων, από τις ζωές των εργατών.

"Δεν θα δω ούτε ένα ματς αυτού του Μουντιάλ. Το Κατάρ δεν είναι ποδοσφαιρική χώρα. Χωρίς θερμή, χωρίς γεύση. Είναι μια οικολογική καταστροφή με όλα αυτά φα κλιματιζόμενα γήπεδα. Τι τρελά, τι βλακεία! Αλλά πάνω από όλα, μια ανθρώπινη φρίκη. Τόσες χιλιάδες θάνατοι για να χτιστούν αυτά τα γήπεδα και να διασκεδάσει ο κόσμος για 2 μήνες και κάνεις δεν νοιάζεται. Μια καρικατούρα του τι μπορεί να φέρει μέσα του ο άνθρωπος ως ακραία βρωμιά!"…λόγια τουΕρίκ Καντονά.

Το ποδόσφαιρο είναι το πιο λαοφιλέστερο άθλημα του πλανήτη τι το κάνει να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα η απλότητα μου και η άμεση επαφή με τον κόσμο   χρειάζεται μόνο μια μπάλα παίζεται από ξυπόλυτα παιδία σε αλάνες της Αφρικής της Ασίας και της Ν. Αμερικής μέχρι σε υπερσύγχρονα γήπεδα από ποδοσφαιριστές που η χρηματιστηριακή τους αξία ανέρχεται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Όσο και αν δεν θέλουμε να το πιστέψουμε , είναι ότι οι δημοφιλέστερες ομάδες - και οι πιο πετυχημένες - συνήθως προέρχονται από φτωχές γειτονιές. Εκεί δηλαδή που άνθρωποι στα όρια της φτώχειας περιμένουν τα ενενήντα λεπτά της Κυριακής για να «ξεφύγουν» για λίγο από την τραγική κατάσταση που βιώνουν.

To φετινό Παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου μακριά από γκολ πάσες τάκλιν πανηγυρισμοί μας αφήνει μία θλίψη και μια πίκρα αν και ακόμα… δεν ξεκίνησε. Πρόκειται για την πιο θλιβερή ιστορία στην ιστορία του ποδοσφαίρου μια επικίνδυνη και αδίστακτη ομάδας μαφιόζων, πολιτικών, παραγόντων της FIFA, πολυεθνικών εταιρειών βουτηγμένων στο αίμα χιλιάδων νεκρών εργατών ξεπλένει ένα κράτος δολοφόνων. Πάνω από 6.000 εργάτες έχουν χάσει τη ζωή τους στο Κατάρ, στην πλειοψηφία τους μετανάστες από την Ινδία, το Πακιστάν, το Νεπάλ, το Μπαγκλαντές και τη Σρι Λάνκα. Άνθρωποι που ζούσαν κάτω από απάνθρωπες συνθήκες και δούλευαν καθημερινά στον καυτό ήλιο, ακόμα και για πάνω από 15 ώρες τη μέρα, για ένα κομμάτι ψωμί. Άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους για να βγάλουν δισεκατομμύρια οι εμίρηδες κι οι μεγαλοεργολάβοι, οι πολυεθνικές κι οι υψηλόβαθμοι της FΙFA, όλοι αυτοί που δεν γνωρίζουν τι θα πει δουλειά.

Το ποδόσφαιρο πλέον έχει αλλάξει ριζικά πρόκειται για ένα πεδίο έκφρασης και διεκδίκησης πολιτικών σύγκρουσης και αντιπαράθεσης …Σε μία χώρα όπου ποινικοποιείται η ομοφυλοφιλία επιτρέπεται το μαστίγωμα αντιμετωπίζονται οι γυναίκες σαν πολίτες β΄ κατηγορίας  όπου το κέρδος και τα ζεστά δολάρια  είναι πάνω απ’ όλα !.

Φαίνεται ότι τα αιματοβαμμένα δολάρια κλείνουν τα στόματα Ομοσπονδιών, ΜΚΟ, Οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα ακόμα και αστέρων του Παγκόσμιου Ποδοσφαίρου ενώ συμμετέχουν σε πληρωμένες καμπάνιες εναντίον του ρατσισμού μπροστά στο έγκλημα αυτά  σιωπούν . Το Fan Leader Programme του Κατάρ εξασφαλίζει σε "οπαδούς" δωρεάν πακέτο, με την προϋπόθεση πως εκείνοι θα πρέπει να δείχνουν χαρούμενοι σε κάθε γήπεδο, θα τραγουδούν μονάχα θετικά συνθήματα και θα γεμίζουν τα social media με μηνύματα που θα διαφημίζουν με τον καλύτερο τρόπο τη διοργάνωση.

Το ποδόσφαιρο ίσως το πιο δημοφιλές και το πιο λαϊκό άθλημα στον κόσμο έχει να κάνει με τον σεβασμό την αποδοχή στην διαφορετικότητα ασφαλώς πρόκειται για μια γιορτή …

Εδώ προκύπτει ένα ερώτημα …πως προάγεται η περιβόητη «κοινωνική αλλαγή». Σήμερα παγκόσμια αθλητικά γεγονότα όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο και οι Ολυμπιακές αγώνες αμφισβητούνται συνεχώς καθώς και οι δομές του σύγχρονου αθλητισμού βασίζονται σε συστήματα κοινωνικής πολιτιστικής και πολιτικής εκμετάλλευσης. Η έννοια της «ρατσιστικοποιημένης εργασίας» δεν εμφανίσθηκε στο Κατάρ ,ασφαλώς προϋπήρχε έχει την ρίζα της στις αποικιοκρατικές σχέσεις εξουσίας των πάλαι ποτέ αυτοκρατοριών, βέβαια επισφαλείς σχέσεις εργασίας εκμετάλλευσης καθώς και νεκρούς εργαζόμενους είχαμε και στα προηγούμενα Μουντιάλ και Ολυμπιάδες … (το 1958 λόγω Ισραήλ απείχαν οι Αίγυπτος, Ινδονησία, Σουδάν, Τουρκία στα μπαράζ, το 1966 είχαμε την αποχή της Αφρικανικής ηπείρου,  το 1978 στην αιματοβαμμένη Αργεντινή και για μην ξεχνάμε και τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας  το  2004) …έχουμε και σήμερα όπου δεν λείπουν και οι δικές μας «Μανωλάδες» η ανασφάλιστη εργασία η εκμετάλλευση προσφύγων μεταναστών η μη καταβολή δεδουλευμένων ακόμα και οι βιαιοπραγίες όσων ζητάνε τα οφειλόμενα.

Το ποδόσφαιρο λατρεύεται από δισεκατομμύρια κόσμο και γύρω από αυτό παίζονται δις δολάρια επιστρέφοντας και πάλι στην αγιάτρευτη ασθένεια του καπιταλισμού όπου μπροστά στο κέρδος τι αξία μπορεί να έχουν ανθρώπινες ζωές  !

Η FIFA απαγορεύει τα πολιτικά μηνύματα.

Ο ορισμός του «πολιτικού» παραμένει το σημείο διαμάχης. Η ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Δανίας  (όπως και αρκετές ακόμα ομοσπονδίες) ήθελε να φορέσει προπονητικές φανέλες με το σύνθημα "ανθρώπινα δικαιώματα για όλους" στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 στο Κατάρ - η  FIFA όμως το απαγόρευσε (πηγή: sportschau.de).

Η FIFA μέχρι στιγμής έχει αφήσει ανοιχτό πώς θα αντιμετωπίσει το ‘’περιβραχιόνιο αρχηγού’’ ως κοινό σύμβολο με την αναγραφή "One Love" που θέλουν να φορέσουν ο αρχηγός της Γερμανίας Manuel Neuer και οι αρχηγοί άλλων επτά ομάδων της Αγγλίας, της Ολλανδίας, του Βελγίου, της Ελβετίας, της Ουαλίας, της Γαλλίας και της Δανίας.

 «Πιστεύουμε ότι το μήνυμα "ανθρώπινα δικαιώματα για όλους" είναι καθολικό και όχι πολιτική έκκληση», δήλωσε ο Jakob Jensen, διευθύνων σύμβουλος της ΠΟ της Δανίας, στον δανέζικο ραδιοφωνικό σταθμό σχετικά «Όλες οι ευρωπαϊκές ΠΟ που συμμετέχουν έχουν τη σταθερή βούληση να φορέσουν το περιβραχιόνιο ενώ αρκετές Ομοσπονδίες έκαναν παρόμοιες δηλώσεις.

Η Ομοσπονδία της Ουαλίας είπε στο The Athletic: «Υποστηρίζουμε πλήρως την εκστρατεία "One Love" και θα φορέσουμε το περιβραχιόνιο.

Εκπρόσωπος της ολλανδικής KNVB είπε στο ESPN: «Αποφασίσαμε να το φορέσουμε. Αν υπάρξει πρόστιμο, θα το πληρώσουμε».

Στις 4 Νοεμβρίου, ο Τζιάνι Ινφαντίνο έγραψε μια επιστολή και στα 32 έθνη που συμμετείχαν στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022, καλώντας τα να «επικεντρωθούν στο ποδόσφαιρο» και να παραμερίσουν τις ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ακολούθησε τα σχόλια του υπουργού Εργασίας του Κατάρ που απέρριψε την εκστρατεία της Αμνηστίας ως «διαφημιστικό κόλπο ».

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τη FIFA και το Κατάρ να δεσμευτούν δημοσίως για τη θέσπιση ενός προγράμματος αποκατάστασης για την παροχή αποκατάστασης για όλες τις καταχρήσεις που σχετίζονται με την προετοιμασία και την παράδοση του Παγκοσμίου Κυπέλλου και για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων για την αποτροπή περαιτέρω καταχρήσεων.

Η όλη κουβέντα για το μουντιάλ θα έπρεπε να περάσει σε δεύτερη μοίρα να γίνει ξεκάθαρο ότι τέτοια εγκλήματα δεν θα πρέπει να ξεχαστούν. Είναι κάποιες περιπτώσεις που η “αναστάτωση” είναι σημαντικότερη της “σιωπής” μεγάλο  μέρος των οπαδών  σε αρκετές χώρες, όσο και αν θέλουν τα ΜΜΕ και η FIFA να το αποκρύψουν αρκετοί αθλητές και ομοσπονδίες ως αντίδραση στο “focus on football” της FIFA μιλάνε για αυτά τα γεγονότα , ανακινούν τη κουβέντα, όπως πρέπει να κάνουμε όλες/οι  μας .…Η αγάπη  για το ποδόσφαιρο και για την μπάλα, το άθλημα που αγαπήθηκε και διαδόθηκε από τους φτωχούς, και κατατρεγμένους  σ ’όλο τον κόσμο, μπορεί να μας κάνει κάποιες φορές να κάνουμε τα στραβά μάτια στο ότι εδώ και δεκαετίες το ποδόσφαιρο εμπορευματοποιείται και απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τον απλό κόσμο... Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα δεχόμαστε και θα καταναλώνουμε τα πάντα δίχως όριο…

Πρόκειται για ένα Μουντιάλ ντροπής του δημοφιλέστερου αθλήματος  του δαπανηρότερο από κάθε προηγούμενο αφού τα κέρδη της FIFA είναι μυθικά και τεράστια , αλλά και το πλέον αιματοβαμμένο με πάνω από 7.000 νεκροί εργάτες και εκατοντάδες τραυματίες να συνεχίζουν να στοιχειώνουν τα γήπεδα και τις υποδομές του.

ΠΗΓΕΣ:

https://www.humbazine.gr/index.php/blog/i-agapi-gia-to-podosfairo-apotelei-provlima/

https://prin.gr/2022/11/world-cup/